اسپوندلیت آنکیلوزان یا روماتیسم ستون فقرات: درد کمر هنگام نشستن و خم شدن

s

اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS) یک بیماری التهابی است که باعث درد و سفتی در ستون فقرات، لگن و مفاصل دیگر، مانند ران، زانوها، پاها و شانه‌ها می‌شود. این بیماری یک بیماری مزمن (مادام‌العمر) تلقی می‌شود و ارثی می‌باشد. اکثریت افراد مبتلا اسپوندلیت آنکیلوزان دارای ژنی به نام ""HLA-B27 می‌باشند، اما حدود ۸۰٪ از افرادی که این ژن را از پدر و مادر خود به ارث می‌برند، این بیماری را بروز نمی‌دهند. شروع بیماری معمولاً در بین ۱۷ الی ۴۵ سالگی رخ می‌دهد. نسبت بروز این بیماری در مردان ۲ تا ۳ برابر زنان می‌باشد، همچنین شدت علائم نیز در مردان بیشتر خواهد بود.

متخصصین طب فیزیکی در کلینیک فیزیوتراپی آرمانی به بیماران اسپوندیلیت آنکیلوزان کمک می‌کنند تا زندگی فعال آن‌ها حفظ شده و شرایطشان بهبود یابد. این کار از طریق افزایش قدرت و انعطاف‌پذیری عضلانی و همچنین بهبود دامنه حرکتی مفاصل آن‌ها میسر خواهد شد.

همکاران ما در بخش روابط عمومی کلینیک فیزیوتراپی آرمانی آماده پاسخگویی به سؤالات شما درزمینه‌‌ی روماتیسم ستون فقرات هستند. جهت دریافت مشاوره، پرسیدن سؤال و گرفتن نوبت از متخصص فیزیوتراپی می‌توانید با ما تماس حاصل فرمایید.

اسپوندیلیت آنکیلوزان چیست؟


اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS) یک بیماری التهابی است که ستون فقرات، لگن و دیگر مفاصل بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این بیماری به علت رشد غیرطبیعی استخوان‌ها و مفاصل، آن‌ها با یکدیگر درگیر شده و یا در هم فرو می‌روند. این اتفاق به ‌صورت شایع در مفاصل ستون فقرات و مفاصل ساکروایلیاک (مفصلی که میان ران و لگن واقع شده است) رخ می‌دهد. همچنین ممکن است اندام‌های حیاتی مانند، قلب، ریه‌ها و چشم نیز درگیر این بیماری شوند. عوارض نادر این بیماری شامل التهاب قلب، آسیب‌دیدگی اعصاب ستون فقرات و مشکلات کلیوی در اثر مصرف طولانی‌مدت داروها می‌باشد. اگر چه در حال حاضر درمان قطعی برای اسپوندیلیت آنکیلوزان وجود ندارد، اما درمان مناسب می‌تواند درد و سفتی پدید آمده در اثر این بیماری را کاهش دهد.  داروها التهاب و تورم موضعی را کاهش می‌دهند. اگر مفصل ران سفت و دردناک شده باشد، تعویض کل مفصل ران ممکن است توصیه گردد.

روند بیماری چگونه است؟


اولین و شایع‌ترین علامت این بیماری ظاهر شدن درد در مفاصل ساکروایلیاک و ناحیه پایین کمر زمانی می‌باشد که هنگام نشستن رخ خواهد داد. همچنین ممکن است شما به‌تدریج درد لگن و شانه را نیز تجربه نمایید. درد اغلب با خشکی صبحگاهی یا سفتی پس از عدم فعالیت طولانی‌مدت، همراه است و معمولاً بعد از ورزش یا فعالیت بهبود می‌یابد. از دیگر علائم رایج این بیماری می‌توان به تب، خستگی عمومی و از دست دادن اشتها اشاره کرد. فیوژن استخوانی (در هم رفتن استخوان‌ها) و یا انجماد مفاصل ناشی از اسپوندیلیت آنکیلوزان باعث سفتی و خشکی مفاصل گردن، ستون فقرات و لگن می‌شود. این امر به‌ نوبه خود می‌تواند توانایی افراد را در مستقیم ایستادن و یا خم شدن کاهش دهد. اسپوندیلیت آنکیلوزان می‌تواند در قرارگیری صحیح وضعیت بدن شما اختلال ایجاد کند بنابراین ممکن است اسکلت شما به سمت جلو خم بشود. وضعیت ناصحیح قرارگیری بدن شما می‌تواند در تعادل شما مشکل ایجاد کند، بنابراین ممکن است راه رفتن شما مشکل شده و خطر سقوط شما افزایش یابد. در موارد پیشرفته، پوکی استخوان (نازک شدن استخوان‌ها) نیز ممکن است رخ دهد، که خطر شکستگی را افزایش می‌دهد. التهاب در اسپوندیلیت آنکیلوزان بسیار رایج است. التهاب معمولاً در محل اتصال تاندون‌ها به استخوان احساس می‌شود. این مکان‌ها گاهی اوقات به لمس حساس می‌شوند که به آن‌ها "نقاط داغ" و یا نقاط بحرانی می‌گویند. پاشنه و پشت پا از نقاط متداول حساس به لمس تلقی می‌شوند، بنابراین ممکن است راه رفتن و یا ایستادن بیماران با مشکل مواجه شود. ممکن است افراد مبتلا به اسپوندیلیت آنکیلوزان در خصوص تنفس نیز مشکل پیدا کنند، چراکه مفاصل بین دنده‌ها و قفسه سینه دچار خشکی شده و ریه‌ها آن‌طور که باید گسترش نمی‌یابند، بنابراین ممکن است فرد دچار تنگی نفس و یا عفونت‌های ریوی گردد. همچنین اسپوندیلیت آنکیلوزان می‌تواند بر بافت نرم چشم (در حدود ۴۰٪ موارد) اثر بگذارد و افراد را دچار تورم چشم (یووئیت) نماید. همچنین ممکن است افراد دچار قرمزی چشم، درد، حالت"مگس‌پرانی" چشم و افزایش حساسیت نسبت به نور شوند.

اسپوندیلیت آنکیلوزان چگونه تشخیص داده می‌شود؟


اگر برای اولین بار برای علائمی مانند درد مزمن کمر به یک متخصص فیزیوتراپی مراجعه نمایید، پزشک سابقه پزشکی شما را بررسی خواهد کرد و از شما می‌خواهد تا علائم خود را به‌طور کامل توضیح دهید. چه علائمی را در ابتدا تجربه کرده‌اید و اینکه آیا آن‌ها در اثر فعالیت بهتر می‌شوند یا بدتر؟ پزشک یک معاینه کامل از وضعیت شما به عمل خواهد آورد. همچنین دامنه حرکتی ستون فقرات، لگن، زانوها و شانه‌ها نیز بررسی خواهد شد. اطراف ستون فقرات، لگن و مفاصل ساکروایلیاک شما ارزیابی خواهد شد تا مشخص شود آیا نقاط حساس به لمس وجود دارد یا نه. پزشک توانایی شما را در رفتارهایی مانند خم شدن به جلو، چمباتمه زدن، و راه رفتن ارزیابی خواهد نمود. زمانی که فردی مشکوک به اسپوندیلیت آنکیلوزان باشد، متخصص فیزیوتراپی میزان اتساع قفسه سینه او را هنگام دم و بازدم ارزیابی می‌کند. این کار تأثیر اسپوندیلیت آنکیلوزان را بر مفاصل قفسه سینه و به دنبالان تنفس فرد را نشان می‌دهد. فیزیوتراپیست نحوه راه رفتن، نشستن و تعادل شمار بررسی خواهد کرد تا مشخص شود یا در معرض افتادن و سقوط قرار دارید یا نه.

چگونه فیزیوتراپیست به بیمار مبتلا به اسپوندیلیت آنکیلوزان کمک می‌کند؟


فیزیوتراپی جهت درمان اسپوندلیت آنکیلوزان، حالت قرارگیری وضعیت بدن و تحرک مفاصل شما را بهبود می‌بخشد، درد شما را کاهش داده و به شما کمک می‌کند تا توانایی انجام فعالیت‌های روزمره زندگی خود را به دست آورید. انجام فیزیوتراپی به‌طور منظم در مدیریت اسپوندیلیت آنکیلوزان بسیار حیاتی است. تنها فیزیوتراپیست می‌تواند به بیمار کمک کند تا او بتواند با عوارض بیماری خود به مبارزه بپردازد.

 آموزش‌های فیزیوتراپیست می‌تواند موارد زیر را در برگیرد:

آموزش صحیح طرز قرارگیری بدن که به ‌واسطه آن وضعیت قرارگیری بدن شما اصلاح شده و از ایجاد قوز و یا خم شدن بدن به سمت جلو جلوگیری خواهد شد. این آموزش مهم است زیرا باید اطمینان حاصل شود که حالت قرارگیری وضعیت بدن شما در حالت صحیحی قرار داشته باشد.

ورزش‌های تقویتی به جهت افزایش قدرت عضلات شکم و پشت، تقویت این عضلات به شما کمک می‌کند تا وضعیت قرارگیری بدنتان در حالت درستی قرار بگیرد. همچنین به شما در اموری مانند درست راه رفتن و انجام فعالیت‌های روزمره کمک شایانی خواهد نمود.

تمرینات افرایش دهنده انعطاف‌پذیری که به ‌واسطه آن تحرک مفاصل حفظ و بهبود می‌یابد. انجام این تمرینات برای پا و عضلات قفسه سینه، و انجام ورزش‌های ملایم افزایش‌دهنده دامنه حرکتی مفاصل، از سفتی و خشک شدن ستون فقرات و مفاصل دیگر بدن جلوگیری به عمل می‌آورد. نشان داده شده است ورزش در آب، درد مفاصل را کاهش داده و حرکت مفاصل را در بیماران مبتلا به اسپوندیلیت آنکیلوزان بهبود می‌بخشد.

تمرینات کششی برای عضلات تنه به‌منظور بهبود اتساع قفسه سینه.

 تمرینات تنفسی عمیق، اتساع قفسه سینه را بهبود می‌بخشد و به شما کمک می‌کند تنفس بهتری داشته باشید. بهبود تنفس، اکسیژن و جریان خون بدن را افزایش می‌دهد، این امر می‌تواند سفتی، درد و خستگی بیمار را کاهش دهد.

 تکنیک‌های مدیریت درد، مانند استفاده از یخ یا گرما می‌تواند در مدریت درد و التهاب مفاصل مؤثر باشد. ممکن است فیزیوتراپیست برای شما استفاده از TENS را تجویز نماید. در این روش درمانی با استفاده از تحریک الکتریکی، درد بیمار کاهش می‌یابد.

تمرینات فردی می‌تواند عملکرد فردی افراد را بهبود بخشیده، انرژی آن‌ها را افزایش داده و به کاهش خستگی آن‌ها کمک نماید. فیزیوتراپیست نحوه حرکت اندام‌ها را در حین فعالیت‌های روزانه به ‌صورت بهینه به شما یاد خواهد داد، این کار از وارد آمدن فشار اضافی بر مفاصل جلوگیری خواهد کرد. ممکن است فیزیوتراپیست شما استفاده از وسیله‌های کمکی مانند عصا یا واکر را توصیه نماید. این وسیله‌ها راه رفتن شما را بهبود بخشیده، درد شما را کاهش می‌دهد. همچنین خطر افتادن یا سقوط شما را نیز کاهش خواهند داد. فیزیوتراپیست با شما همکاری خواهد کرد تا اطمینان حاصل شود که شما بهترین وضعیت قرارگیری بدن، انعطاف‌پذیری، تحرک مفاصل و قدرت عضلانی دارا می‌باشید، بدین ترتیب شما می‌توانید از یک زندگی مولد و مستقل برخوردار گردید. ما برای کمک اینجا هستیم!

اصطلاح اوزون درماني يا Prolozone ترکيبي از واژه‌ی لاتين "Proli" به معني بازتوليد يا بازسازی و واژه‌ی ازون است. ازون فعال‌ترين شکل اکسيژن در جهان است. در روش ازن درمانی، از نيروی اکسيژن برای القای بازیايي بافت‌ها، رباط‌ها و تاندون‌های آسيب‌ديده استفاده مي‌شود. اين روش معمولاً باعث بهبود کامل و رفع دائمي کمر درد و دیسک کمر و درمان ستون فقرات با ازون تراپی و دیگر دردهای ناشی از فتق دیسک می‌شود.

بعد از جراحی


اگر مفاصل ران شما دچار آرتریت شدید شده باشند. ممکن است پزشک تعویض کل مفصل ران را برای شما تجویز نماید. فیزیوتراپیست به شما کمک خواهد کرد تا راه رفتن، محدوده حرکتی مفصل و قدرت پای خود را بعد از عمل جراحی بهبود بخشید، بنابراین شما می‌توانید با خیال راحت فعالیت‌های روزانه خود را از سر بگیرید.

تمرینات ورزشی


در زیر نمونه‌هایی از حرکات یوگا که برای کاهش درد ناشی از روماتیسم ستون فقرات مناسب هستند را مشاهده می‌کنید. قبل از انجام هرگونه روزش با متخصص فیزیوتراپی مشورت کنید.

s1آیا می‌توان از این آسیب یا بیماری پیشگیری کرد؟


از آنجا که اسپوندیلیت آنکیلوزان یک بیماری ارثی است، نمی‌توان از بروز آن جلوگیری کرد. با این‌ حال، می‌توان محدودیت‌های عملکردی را از طریق بهبود وضعیت قرارگیری بدن، تمرینات کششی و تمرینانت قدری کاهش داد. بنابراین فرد می‌تواند در فعالیت‌های روزمره زندگی خود نقش فعالی داشته باشد.