بیماری پارکینسون چیست؟ علایم، علت، تشخیص و درمان

17

پارکینسون یک اختلال مغزی است که باعث رعشه، سفتی عضلات و اختلال در راه رفتن، اختلال در حفظ تعادل و عدم هماهنگی بین اعضای بدن می‌شود. در کشور ما حدود نیم میلیون نفر به این بیماری مبتلا هستند، البته این رقم احتمالاً در واقعیت بیشتر است. بیماری پارکینسون یک بیماری مزمن پیش‌رونده است؛ یعنی برای مدت زمان زیادی در بدن وجود داشته و به مرور زمان علائم ناشی از آن بدتر و وخیم‌تر می‌شود. بیماری پارکینسون مسری نیست.

18

از آنجا که بسیاری از بیماری‌ها، علائمی مانند بیماری پارکینسون دارند که به روش‌های درمانی دیگر برای معالجه نیاز دارند، متخصصین ما در کلینیک آرمانی با تشخیص دقیق خود مناسب‌ترین روش‌های درمانی را به بیماران ارائه می‌دهند. پس از تشخیص، فیزیوتراپیست‌های ما بر اساس بیماری و علائم شما یک برنامه درمانی مناسب برایتان انتخاب خواهند کرد. آن‌ها به شما در مدیریت بیماری و بازگشت به زندگی نرمال کمک خواهندکرد.

همکاران ما در کلینیک گفتار درمانی و فیزیوتراپی آرمانی آماده پاسخ‌گویی به سؤالات شما در زمینه علائم و درمان بیماری پارکینسون هستند. پل ارتباطی ما با شما شماره تلفن ۰۹۳۰۱۸۹۱۱۷۳ و ۰۲۱۴۴۶۷۱۰۵۶ است. منتظر تماس شما هستیم.

علائم بیماری پارکینسون


بیماری پارکینسون در گروه بیماری‌های عصبی که به آن اختلالات حرکتی هم گفته می‌شود، طبقه‌بندی می‌شود. چهار علامت اصلی بیماری پارکینسون عبارتند از:

  • لرزش دست‌ها، بازوها، پاها، فک یا سر
  • سفتی و خشکی اندام‌ها و بدن
  • کندی حرکت یا برادی کینزیا
  • بی ثباتی وضعیتی یا اختلال در حفظ تعادل بدن

علائم دیگر بیماری پارکینسون عبارتند از:

  • افسردگی
  • تغییرات احساسی
  • اختلال در عمل بلع و جویدن
  • تغییرات گفتاری
  • مشکلات ادراری یا یبوست
  • مشکلات پوستی
  • جنون یا دیگر مشکلات شناختی
  • افت فشار خون وضعیتی
  • گرفتگی عضله‌های و دیستونی (بد قوامی ماهیچه‌ها)
  • درد
  • احساس ضعف و خستگی و کاهش انرژی
  • اختلالات جنسی

دلایل ابتلا به بیماری پارکینسون


  • کمبود دوپامین
  • از دست دادن نوراپی نفرین
  • بیماری لویی بادی در سلولهای مغزی
  • جهش‌های ژنتیکی
  • میتوکندری و رادیکال‌های آزاد
  • سموم محیطی
  • ایجاد و تجمع پروتئین‌های مضر
  • ژن مرتبط با بیماری پارکینسون

اختلالات عصبی

  • آرتریواسکلروتیک پارکینسونی که شامل آسیب دیدگی مغز به دلیل سکته‌های چندگانه مغزی می‌شود.
  • پارکینسون پس از جراحت. علائم پارکینسون پس از ضربه‌های شدید به سر یا آسیب‌های متعدد در سر در هنگام ورزش بوکس یا فعالیت‌های دیگر به وجود می‌آید
  • لرزش اصلی که لرزش فامیلی هم خوانده می‌شود و به مرور زمان وخیم‌تر می‌شود. لرزش معمولاً به طور مساوی در دستان ایجاد شده و با حرکت دادن دست تشدید می‌شود. این لرزش ممکن است در سر هم ایجاد شود ولی غالباً برای پاها مشکلی ایجاد نمی‌شود.
  • هیدروسفالی عادی که افزایش غیر طبیعی مایع مغزی نخاعی در بطن یا حفره‌های مغز است. تجمع مایع مغزی نخاعی باعث بزرگ شدن بطن مغز می‌شود و نهایتاً به مغز فشار می‌آورد.
  • بیماری ویلسون
  • بیماری هونتینگتون
  • بیماری آلزایمر
  • آتاکسی اسپینوسربلار
  • بیماری کروتسفلد جاکوب

علل محیطی ابتلا به بیماری پارکینسون

پاركینسون علامتی

  • پارکینسون پست انسفالیتیک
  • بیماری ویروسی آنسفالیت لتارژیک (به عنوان بیماری خواب شناخته می‌شود)
  • آنسفالومیلیت اسبی غربی
  • آنسفالومیلیت اسبی شرقی
  • آنسفالیت B ژاپنی

پارکینسون ناشی از مصرف داروها

برخی داروها باعث ایجاد بیماری برگشت‌پذیر پارکینسون، رعشه و برادی کینزیا می‌شوند:

  • اختلالات روانپزشکی (کلرپرومازین و هالوپریدول)
  • اختلالات معده (متوکلوپرامید)
  • فشار خون بالا (رزرپین)
  • والپروات

قطع یا کاهش مصرف این داروها باعث می‌شود که علائم به وجود آمده از بین بروند.

پارکینسون ناشی از سموم

ام پی تی پی شیمیایی همچنین باعث شکل‌گیری نوعی پارکینسون می‌شود که شباهت زیادی به بیماری پارکینسون دارد. مواد سمی می‌تواند باعث آسیب به مغز و ایجاد علائم پارکینسون شود.

بیماری‌ها و امراض که مشابه بیماری پارکینسون هستند


  • آتروفی سیستم چندگانه
  • زوال عقل به دلیل لویی بادی
  • فلج پیش رونده مغزی
  • کورتیکوباسال دیژنراتیو

در حال حاضر آزمایش خون یا تست‌های آزمایشگاهی برای تشخیص بیماری پارکینسون وجود ندارد؛ بنابراین تشخیص براساس سوابق بیماری و آزمایش‌های عصبی انجام می‌شود. در برخی موارد ممکن است تشخیص دقیق بیماری پارکینسون در اوایل دوره بیماری دشوار باشد. علائم و نشانه‌های اولیه بیماری پارکینسون ممکن است با عوارض ناشی از افزایش سن اشتباه گرفته شود. پزشکان برای رد وجود بیماری‌های دیگر ممکن است از اسکن مغزی یا تست‌های آزمایشگاهی استفاده کنند.

untitlesd-2

تشخیص بیماری پارکینسون


در حال حاضر آزمایش خون یا تست‌های آزمایشگاهی برای تشخیص بیماری پارکینسون وجود ندارد؛ بنابراین تشخیص براساس سوابق بیماری و آزمایش‌های عصبی انجام می‌شود. در برخی موارد ممکن است تشخیص دقیق بیماری پارکینسون در اوایل دوره بیماری دشوار باشد. علائم و نشانه‌های اولیه بیماری پارکینسون ممکن است با عوارض ناشی از افزایش سن اشتباه گرفته شود. پزشکان برای رد وجود بیماری‌های دیگر ممکن است از اسکن مغزی یا تست‌های آزمایشگاهی استفاده کنند.

معمولاً سی تی اسکن و ام آر آی مغزی بیمارانی که به بیماری پارکینسون مبتلا هستند، طبیعی به نظر می‌رسد.

21

مراحل بیماری پارکینسون


مرحله اول: علائم فقط در یک سمت بدن دیده می‌شود.

مرحله دوم: علائم در هر دو طرف بدن مشاهده می‌شود و هنوز اختلال در حفظ تعادل ایجاد نشده است.

مرحله سوم: ایجاد اختلال در حفظ تعادل بدن. بیماری ممکن است ملایم تا متوسط باشد. هنوز استقلال فیزیکی وجود دارد.

مرحله چهارم: ناتوانی شدید؛ اما بیمار هنوز می‌تواند بدون نیاز به کمک راه برود یا بایستد.

مرحله پنجم: بیمار به ویلچر و استراحت در بستر محدود شده و نیازمند به کمک دیگران است.

درمان بیماری پارکینسون


درمان‌های فیزیوتراپی برای بیماران مبتلا به پارکینسون در کلینیک گفتار درمانی و فیزیوتراپی آرمانی شامل یک یا همه موارد زیر می‌شود:

  • تمرینات ورزشی
  • دارو درمانی
  • تحریک عمیق مغز
  • برنامه توانبخشی
  • اولتراسوند

تمرینات ورزشی

با ابتلا به بیماری پارکینسون شما نباید از وضعیت بیماری خود رنج ببرید. شما می‌توانید کارهایی برای احیای بدن خود انجام دهید. تمرینات ورزشی را به صورت روزانه انجام دهید اما به یاد داشته باشید که قبل از انجام تمرینات ورزشی باید حتماً با فیزیوتراپیست مشورت کنید.

22

استفاده از دارو برای بهبود بیماری پارکینسون

دارو درمانی شامل تحریک ارتباطات دستگاه حرکتی مغز است. انواع مختلف گروه‌های دارویی می‌تواند دوپامین را در مغز تأمین کند، (لوودوپادرمانی)، شکست دوپامین (مسدود کننده‌های MAO یا مسدود کننده‌های COMT) را کاهش دهند یا از اثرات دوپامین (آگونیست ای دوپامین) تقلید کنند. با پیشرفت بیماری باید از داروهای قوی‌تری مانند لوودوپا استفاده شود. در طول سال‌هایی که درمان به کمک لوودوپا متداول شده است، علاوه بر علائم مقاوم به درمان، نظیر بی‌حرکتی و زوال عقل در بیماری پارکینسون، دستگاه حرکتی (دوره‌های متناوب حرکت – عدم حرکت) و دیسکینزی در بسیاری از بیماران بهبود یافته است. دیسکینزی حرکات غیر اردای است که چالش برانگیزترین عوارض دارویی بوده که بیماران مبتلا به پارکینسون با آن مواجه هستند. حتی با فواصل و دوز مصرفی بهینه داروها، برای بهبود کاهش کنترل دستگاه حرکتی در دوران نهایی بیماری پارکینسون زمان زیادی لازم است؛ و این نقطه‌ای است که بیماران برای بهبود کیفیت زندگی به انجام عمل‌های جراحی نیاز می‌کنند.

تحریک عمقی مغز

تحریک عمیق مغز برای درمان برخی علائم بیماری پارکینسون به کار برده می‌شود. این روش به بیماران که دچار رعشه و کندی حرکت هستند، کمک می‌کند. تحرک عمقی مغزی با استفاده از جریان‌های الکتریکی باعث قطع سیگنال‌های غیر طبیعی مغز می‌شود.

تحریک عمقی مغزی شامل کاشت دستگاهی شبیه پیس میکر که با باطری کار می‌کند (مولد پالس قابل کاشت) زیر استخوان ترقوه، یک سیم و الکترود تشکیل می‌شود. یک سر این به دستگاه متصل است و از زیر پوست از گردن به سمت جمجمه می‌رود و سر دیگر آن به الکترود وصل می‌شود که به نقطه هدف در مغز از طریق سوراخ کوچکی در جمجمه قرار داده می‌شود، وصل می‌شود. پس از جایگذاری، پالس‌های الکتریکی از مولد پالس کاشته شده به سمت نوک الکترود ارسال می‌شود. این پالس‌ها در سیگنال‌های غیر طبیعی الکتریکی که باعث لرزش و علائم بیماری پارکینسون شده، تداخل ایجاد می‌کند. برخی علائم عموماً به خوبی به تحریک عمقی مغزی پاسخ می‌دهند درحالی که برخی دیگر از علائم (مانند اختلال در تنظیم تعادل بدن) با استفاده از این روش تغییری نمی‌کند.

غیر از بیماران مبتلا به بیماری پارکینسون، روش درمانی تحریک عمقی مغز برای افرادی که به بیماری لرزش اساسی مبتلا هستند یا بیمارانی که به داروهای استاندارد مقاومت پیدا کرده‌اند و بیماران مبتلا به دیستونی شدید هم به کار برده می‌شود. نقطه هدف در مغز برای افراد مبتلا به این بیماری‌های متفاوت از نقطه هدف برای درمان بیماری پارکینسون است.

اولتراسوند

اولتراسوند متمرکز یک روش کاملاً غیر تهاجمی است. استفاده از این روش درمانی با هدایت تصویری در ارتباط است. پزشک یک پرتو متمرکز از انرژی صوتی را از طریق جمجمه و مغز بیمار هدایت کرده تا قسمت کوچکی از مغز را با استفاده از حرارت مسدود کند؛ بنابراین بافت هدف بدون آسیب به بافت‌های اطراف یا بافت‌هایی که پرتو از آنها عبور کرده تا به نقطه هدف برسد از بین می‌رود.

با استفاده از ام آر آی دمای اولتراسوند متمرکز در طول درمان اندازه‌گیری می‌شود و پزشک بلافاصله قادر به کنترل محل و حجم بافت تخریب شده خواهد بود.

توانبخشی

حفظ فعالیت‌های فیزیکی یک مؤلفه بسیار مهم در مدیریت بیماری پارکینسون است. توانبخشی سرپایی زندگی افراد مبتلا به بیماری پارکینسون را بهبود می‌دهد. یک برنامه فیزیوتراپی و کار درمانی می‌تواند از طریق آموزش استراتژی‌های حرکتی، به بیماران کمک می‌کند:

  • غلتیدن و بیرون آمدن راحت‌تر از رختخواب
  • بلند شدن از روی صندلی یا بیرون آمدن از اتومبیل

درمانگران برخی مواقع وسایل ساده کمکی برای کمک به انجام فعالیت‌های روزمره را به بیماران مبتلا به پارکینسون پیشنهاد می‌دهند که عبارتند از:

  • میله کمکی دوش
  • وسایل کمکی برای شستشوی بدن پس ازاجابت مزاج
  • صندلی کمکی برای توالت رفتن

فیزیوتراپیست در یافتن راه‌هایی برای بستن دکمه‌های پیراهن، پخت و پز و کارهای روزمره تجربه دارند. همچنین آنان وسایل مخصوص برای حفظ غذا در قاشق و چنگال را می‌شناسند. حتی افرادی که دچار لرزش شدید، کندی حرکت و سفت شدگی عضلات هستند می‌توانند با این وسایل، بدون اینکه جایی را کثیف کنند ، خودشان غذا بخورند.

علاوه بر کمک به بیماران در لذت بردن از غذا خوردن، این نوع درمان به بیماران کمک می‌کند تا استقلال و اعتماد به نفس خود را حفظ کنند. اشکال خاصی از گفتار درمانی می‌تواند در بهبود مشکلات صوتی این بیماران مؤثر باشد.

اگر شما به بیماری پارکینسون مبتلا هستید، این روش‌های درمانی می‌تواند تحمل، قدرت، تناسب عمومی اندام و سطح انرژی شما را افزایش داده و همچنین حال شما را بهبود بخشیده و اضطراب شما را کاهش دهد.