درمان درد و التهاب کشکک زانو (علایم زانوی دوندگان) چیست؟

1

همان‌طور که از نام آن پیداست، سندرم زانوی دوندگان، یک عارضه‌ی شایع در میان دوندگان می‌باشد. البته این عارضه می‌تواند در هر فردی که در فعالیت‌های خود، زانوی خود را زیاد خم می‌کند ایجاد شود؛ فعالیت‌هایی مانند پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و پرش. این عارضه معمولاً با درد اطراف کشکک زانو همراه است.

علت‌ها و دلایل سندرم زانوی دوندگان


سندرم زانوی دوندگان، آسیب به‌خصوصی حساب نشده و اصطلاحی عامیانه است که برای چندین اختلال به‌خصوص با علت‌های متفاوت، به‌کاربرده می‌شود. سندرم زانوی دوندگان ممکن است به دلایل زیر در فرد ایجاد شود:

  • کار کشیدن بیش‌ازحد. فشار مداوم بر روی زانو و خم و راست کردن زیاد آن مثلاً به هنگام انجام فعالیت‌های ورزشی، می‌تواند باعث آزردن مفصل کشکک (مفصل پاتلوفمورال) شود. کشیدگی بیش‌ازحد تاندون‌ها (تاندون‌ها بافت‌هایی هستند که باعث اتصال استخوان به ماهیچه می‌شوند) نیز می‌تواند باعث درد در سندرم زانوی دوندگان شود.
  • آسیب مستقیم به زانو. مانند زمین خوردن یا ضربه.
  • نامتوازن بودن ساختارها. درصورتی‌که یک استخوان مقدار کمی از حالت صحیح خود خارج شود، فشار فیزیکی به‌طور برابر در بدن پخش نشده و بخش‌های به‌خصوصی از بدن تحت فشار بیشتری قرار می‌گیرند. این مشکل می‌تواند باعث بروز درد و ناراحتی در مفاصل گردد. در برخی موارد، خود استخوان کشکک تا حدی از محل طبیعی خود خارج می‌شود. جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید به مقاله دررفتگی کشش زانو مراجعه فرمایید.
  • مشکلات مربوط به پنجه و کف پا. سندرم زانوی دوندگان ممکن است در اثر تحرک بیش‌ازحد پا (عارضه‌ای که در طی آن دامنه‌ی حرکتی مفاصل پا، بیش‌ازحد عادی خود می‌باشد) و همچنین کف پای صاف نیز ایجاد شود. در طی این عارضه‌ها، برداشتن هر قدم باعث ضربه خوردن شدید مفاصل شده و این کار می‌تواند باعث وارد شدن فشار بیش‌ازحد بر روی مفاصل و بافت‌های زانو گردد.
  • ضعف عضلات ران و نامتوازن بودن آن‌ها. ضعف عضلات ران می‌تواند باعث وارد شدن فشار نامتعادل بر روی برخی نقاط استخوان کشکک و درنتیجه فرسایش آن و درد شود.

سندرم زانوی دوندگان یا درد جلوی زانو، با نام سندرم درد پاتلوفمورال نیز شناخته می‌شود.

علائم سندرم زانوی دوندگان


علائم سندرم زانوی دوندگان عبارت‌اند از:

  • درد احساس شده در پشت و اطراف کشکک زانو (درد جلوی زانو)، به‌خصوص در محل اتصال استخوان ران و استخوان کشکک
  • احساس درد به هنگام خم کردن زانو - به هنگام راه رفتن، انجام اسکوات، زانو زدن، دویدن و یا حتی بلند شدن از روی صندلی
  • احساس درد که به هنگام پایین رفتن از پله‌ها و یا رفتن در سراشیبی، بیشتر می‌شود.
  • ورم و التهاب کشکک زانو
  • احساس فرسایش درون زانو

روش‌های درمانی برای سندرم زانوی دوندگان


  • استراحت و کاهش فعالیت. در اکثر موارد، باید برای فعالیت دوندگی خود جایگزینی پیدا کنید. اگر خوش‌شانس باشید، تنها کاهش دادن فعالیت می‌تواند مشکل را حل کند ولی در صورت شدید بودن درد، باید مدتی را استراحت کرده و فعالیت نکنید. اگر خود را برای یک مسابقه یا موقعیت دیگری آماده می‌کنید، مهم است که به تمرینات هوازی خود تا حد امکان ادامه داده ولی برای جلوگیری از تشدید علائم عارضه، از روش‌های جایگزین استفاده کنید.
  • نوارپیچی. شواهد نشان می‌دهند که نوارپیچی کردن زانو می‌تواند در کوتاه‌مدت باعث تسکین درد شده و به فرد کمک می‌کند تا زودتر به فعالیت دوندگی خود و یا تمرینات مربوط به عضلات ران بازگردد. برخی از افراد نیز استفاده از بریس را مؤثر می‌یابند.
  • تمرینات فیزیوتراپی. تمرینات خاص فیزیوتراپی به شما کمک می‌کنند تا محدوده‌ی حرکتی، قدرت و استقامت خود را افزایش دهید. در این میان، تقویت عضلات چهار سر ران از اهمیت به‌خصوصی برخوردار است چراکه این عضلات از تثبیت‌کننده‌های اصلی کشکک زانو محسوب می‌شوند. تمرینات تقویتی ناحیه‌ی کمر و شکم نیز توصیه می‌شوند.

در کلینیک فیزیوتراپی آرمانی علاوه بر ورزش از سایر روش‌های فیزیوتراپی برای درمان و کاهش درد های زانو و کشکک زانو استفاده می شود. این درمان‌ها عبارت‌اند از:

  • اصلاح مشکلات بیومکانیکی: این روش شامل بررسی نحوه‌ی حرکت کردن شما و سپس استفاده از آینه و فیلم‌برداری به‌منظور آموزش روش صحیح حرکت می‌باشد. احتمال وجود برنامه‌های تقویتی برای عضلات سرینی و چهار سر نیز بالا بوده و در صورت ضعف شدید آن‌ها، از محرک‌های عضلانی استفاده خواهد شد. تمرینات زیادی وجود دارند که هدف آن‌ها تقویت این عضلات بوده و ازجمله این تمرینات می‌توان به اسکوات، اسکوات یک پایی و لانج اشاره کرد. بااین‌حال، درد یک محدودکننده‌ی اساسی عضلات بوده و به همین دلیل مهم است که این انجام این تمرینات آسان باشد. باید توجه داشت که انجام این تمرینات بدون نظارت افراد متخصص و گرفتن آموزش‌های کافی، می‌تواند منجر به بدتر شدن علائم زانوی دوندگان شود.
  • وسایل طبی یا ارتز: اگر شما پای خود را بیش‌ازحد به سمت داخل خم می‌کنید، ممکن است به یک ارتز نیاز داشته باشید مانند یک کفی کفش که از کف پای شما مراقبت می‌کند. این وسایل را می‌توان به‌صورت آماده از داروخانه‌ها خریداری کرده و یا آن‌ها را به‌صورت شخصی‌سازی‌شده سفارش داد. اگر در خم کردن پای خود به سمت داخل دچار محدودیت هستید، ممکن است استفاده از این وسایل بتواند موقعیت پای شما را بهبود بخشد.
  • داروهای ضدالتهاب: اگر نمی‌توانید فعالیت‌های عادی خود را بدون احساس درد شدید انجام دهید، یک دوره داروهای ضدالتهاب می‌تواند کارساز باشد. اگر در حال تمرین برای یک مسابقه هستید - با مشورت یک پزشک متخصص - می‌توانید با تحمل مقداری درد و استفاده از داروهای ضدالتهاب برای کاهش علائم عارضه، در مسابقه شرکت کنید. این کار به‌منزله‌ی مخفی کردن درد بوده و خطرات مخصوص به خود را دارد به همین دلیل باید در مورد آن با پزشک خود مشورت کنید. اگر قصد دارید تمرینات خود را ادامه داده و باوجود احساس درد در مسابقه شرکت کنید، باید پس از انجام مسابقه وقت کافی به درمان خود اختصاص دهید تا بدین ترتیب مشکلات به وجود آورنده درد از پایه شناسایی شده و رفع شوند.

2

زانوی من چه زمانی بهبود پیدا می‌کند؟


هیچ پاسخ مناسبی برای زمان بهبود پیدا کردن زانوی شما وجود نداشته و مدت‌زمان موردنیاز، برای هر بیمار متفاوت خواهد بود. در نظر داشته باشید که سرعت بهبودی در بدن افراد مختلف نیز متفاوت است.

در مدتی که روند بهبودی شما طی می‌شود، سعی کنید فعالیت‌هایی را انجام دهید که سندرم زانوی دوندگان شما را تشدید نکند. برای مثال می‌توانید به‌جای دویدن، در استخر پا بزنید.

هر کاری که انجام می‌دهید، عجله نکنید و تا زمانی که موارد زیر برای شما صادق نیستند، به فعالیت قبلی خود بازنگردید:

  • بتوانید زانوی خود را بدون ایجاد درد، کاملاً خم و راست کنید.
  • زمان راه رفتن، دویدن و یا پریدن هیچ دردی را در زانوی خود احساس نکنید.
  • قدرت زانوی شما همانند زانوی آسیب‌ندیده باشد.

اگر قبل از بهبودی کامل، از زانوی خود کار بکشید، ممکن است دچار آسیب دائمی شوید.

چطور می‌توانم از سندرم زانوی دوندگان پیشگیری کنم؟


برای جلوگیری از سندرم زانوی دوندگان کارهای زیادی می‌توان انجام داد. شما باید:

  • عضلات ران خود را به کمک ورزش برای زانوی دوندگان ، قوی و آماده نگه‌دارید.
  • در صورت داشتن تحرک پذیری بیش‌ازحد مفاصل و یا هر عارضه‌ی دیگری که می‌تواند منجر به سندرم زانوی دوندگان شود، از ارتز های طبی - مانند کفی کفش - استفاده کنید.
  • مطمئن شوید کفش‌های شما به‌خوبی از پاهایتان حمایت می‌کنند.
  • از دویدن بر روی سطوح سخت مانند کف‌های بتنی، خودداری کنید.
  • اندام خود را متناسب نگه‌داشته و وزن سالم داشته باشید.
  • از ایجاد تغییرات ناگهانی در شدت برنامه‌ی ورزشی خود خودداری کرده و این تغییرات را به‌آرامی ایجاد کنید.
  • درصورتی‌که قبلاً به سندرم زانوی دوندگان مبتلا بوده‌اید، به هنگام ورزش کردن از بریس های زانو استفاده کنید.
  • کفش‌های مناسب و باکیفیت مخصوص دویدن را خریداری کرده و زمانی که حالت خود را ازدست‌داده و یا کف آن‌ها نامتوازن شد، آن‌ها را دور بیندازید.