درمان روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) با فیزیوتراپی و ورزش

3

روماتوئید آرتریت یا روماتیسم مفصلی یک نوع بیماری خود ایمنی است که باعث ایجاد درد و التهاب در مفاصل می‌شود و سایر اعضای بدن نیز می‌تواند تحت تأثیر این بیماری قرار گیرند. التهاب باعث می‌شود که مفاصل دردناک، داغ و متورم شوند و حرکت آن محدود شود. خشکی مفاصل در هنگام صبح نیز رایج است. التهاب ناشی از رماتیسم مفصلی می‌تواند به مفاصل آسیب برساند به‌ویژه اگر بدون درمان رها شوند. رماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) ممکن است در هر سنی رخ دهد اما معمولاً بین ۳۵ تا ۶۴ سالگی بروز می‌کند. رماتیسم مفصلی دومین شکل رایج آرتروز می‌باشد. حدوداً ۵۷ در صد افراد مبتلابه رماتیسم مفصلی، زنان هستند.

علائم بیماری روماتیسم مفصلی


رایج‌ترین علائم رماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) شامل موارد زیر می‌شود:

  • تورم، درد، حرارت در مفاصل. معمولاً مفاصل کوچک‌تر دست‌ها یا پاها تحت تأثیر قرار می‌گیرند.
  • سفتی صبحگاهی مفاصل
  • ضعف و خستگی مفاصل
  • اشکال در خواب به خاطر وجود درد
  • ضعف عضلات
  • علائمی شبیه آنفولانزا، مثل احساس داغی و تعریق
  • مفاصل به‌صورت قرینه در هر دو سمت بدن تحت تأثیر رماتیسم قرار می‌گیرند

دوره و شدت بیماری از فردی به فرد دیگر متفاوت است و هیچ دو بیماری شبیه هم نیستند. علائم می‌تواند هر روز تغییر کنند و زمان‌هایی وجود دارد که بیماری فعال است و گاهی نیز غیرفعال و خاموش است.

علت‌ها و دلایل بیماری روماتیسم مفصلی


دلایل ایجاد این بیماری هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است اما تحقیقات در این زمینه ادامه دارد. می‌دانیم که رماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) یک بیماری خود ایمنی است. نقش معمول سیستم ایمنی بدن حفاظت از ما در برابر عفونت‌ها می‌باشد. باوجوداین، زمانی که فرد دچار بیماری خود ایمنی می‌شود، سیستم ایمنی به‌جای حمله به عوامل خارجی مثل عفونت، به بافت‌های سالم بدن حمله می‌کند.

در مورد روماتیسم مفصلی، سیستم ایمنی، پوشش مفاصل را که به آن غشا سینوویال می‌گویند، هدف می‌گیرند و باعث ایجاد التهاب و آسیب به مفاصل می‌شوند. تورم زمانی رخ می‌دهد که مفصل در واکنش به التهاب، مقدار زیادی مایع سنوویال تولید می‌کند. گاهی اوقات سایر بخش‌های بدن مثل ریه و چشم تحت تأثیر قرارمی گیرند.

ممکن است بعضی از افراد به خاطر فاکتورهای وراثتی بیشتر در معرض خطر ابتلا به روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) قرار داشته باشند. اینکه دقیقاً چه چیزی باعث می‌شود سیستم ایمنی بدن به مفاصل حمله کند، مشخص نیست.

توصیه‌های اولیه برای روماتیسم مفصلی


این مسئله مهم است که فرد، در اسرع وقت توصیه‌های پزشکی مرتبط به بیماری را دریافت کند. درمان زودهنگام به شما کمک خواهد کرد که التهاب را کنترل کنید، درد را به‌طور مؤثر مدیریت و خطر ایجاد آسیب و ناتوانی مفصلی در بلندمدت را کاهش دهید.

هر فردی که دچار درد و تورم در یک یا چند مفصل می‌شود، حتماً می‌بایست این مسئله را با پزشک خود مطرح کند. اگر تشخیص داده شود که مبتلابه رماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) هستید یا مشکوک به ابتلا هستید، برای انجام بررسی بیشتر و درمان، آزمایشات زمان پروترومبین (زمانی که طول می‌کشد تا خون لخته شود) انجام می‌شود.

مدیریت رماتیسم مفصلی


Senior woman with Rheumatoid arthritis visit a doctor

درحالی‌که هیچ درمانی برای روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) وجود ندارد، متخصصین فیزیوتراپی ما در کلینیک آرمانی، روش‌هایی را به کار می‌گیرند که به مدیریت بیماری و علائم آن کمک می‌کنند و درنتیجه می‌توانید یک زندگی سالم و فعال داشته باشید. آگاهی درباره ماهیت بیماری و ایجاد ارتباط مناسب با متخصصین ما به شما کمک شایانی خواهد کرد.

متخصصین ما از یک برنامه درمانی جامع برای کمک به بیماران با تشخیص روماتوئید آرتریت استفاده می‌کنند؛ این برنامه ممکن است شامل یک یا چند مورد از درمان‌های زیر باشد:

  • تجویز دارو
  • تکنیک‌های تمدد اعصاب ( ریلکسیشن)
  • ورزش درمانی
  • کاردرمانی
  • تحریک الکتریکی ( الکتروتراپی)
  • تغذیه
  • درمان‌های تکمیلی

تجویز دارو

بسته به علائم و شدت بیماری، متخصصین ما انواع مختلفی از داروها را تجویز می‌کنند تا به کاهش التهاب و جلوگیری از آسیب ساختاری به مفاصل کمک کنند.

داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs)، معمولا برای کاهش درد و التهاب، تجویز می شوند. داروهای  ضد رماتیسمی اصلاح کننده بیماری (DMARDs) گروه خاصی از داروها هستند که برای درمان آرتریت التهابی استفاده می شوند و باعث کاهش عملکرد غیر عادی سیستم ایمنی  که روماتیسم مفصلی را تحریک می‌کند، می‌شود.

داروهای ضد رماتیسمی بیولوژیک، جدیدترین دسته از داروهای رماتیسم هستند که با هدف قرار دادن مولکول‌های خاصی در سیستم ایمنی، پیشرفت بیماری را متوقف می‌کنند. اغلب می‌توان ترکیبی از داروها را دریافت کرد.

سایر روش‌های مدیریت رماتیسم مفصلی

استراتژی‌های مهم دیگری که می‌تواند به مدیریت رماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) کمک کند شامل موارد زیر است:

  • دوره‌های خود مدیریتی به افراد مبتلابه روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید زانو) و سایر بیماری‌های مزمن (در حال پیشرفت) کمک می‌کند تا مهارت و اعتمادبه‌نفس لازم را به دست آورند تا بیشتر از قبل درگیر مراقبت‌های بهداشتی از خود و مدیریت رماتیسم مفصلی شوند.
  • تجهیزاتی از قبیل وسایل کمکی برای راه رفتن و ظروف پخت‌وپز مخصوص، فشار بر روی مفصل را کاهش می‌دهند و همچنین به بیمار کمک می‌کنند تا درد و خستگی را مدیریت کند. یک فیزیوتراپیست می‌تواند درباره این کمک‌ها و تجهیزات، به شما مشاوره دهد.
  • تکنیک‌های تمدد اعصاب – تکنیک‌های آرام‌سازی عضله، بیوفیدبک، پرت کردن حواس از درد، تصورات هدایت‌شده و سایر تکنیک‌ها می‌تواند به شما در مدیریت درد و اضطراب کمک کند.
  • ورزش در حفظ قدرت عضلانی، انعطاف‌پذیری مفاصل، ایجاد استقامت و مدیریت درد به شما کمک خواهد کرد. فعالیت‌های هوازی مناسب و سبک شامل ورزش در آب گرم، دوچرخه‌سواری و پیاده‌روی می‌شود. فعالیت‌هایی مثل تمرینات قدرتی و تای چی نیز مفید هستند. قبل از اینکه یک برنامه ورزشی را آغاز کنید با یک فیزیوتراپیست یا یک فیزیولوژیست معتبر ورزشی مشورت کنید تا مطمئن شوید که این برنامه برای شما مناسب است یا خیر.
  • فیزیوتراپی – یک فیزیوتراپیست می‌تواند درباره اصلاح فعالیت‌ها، مدیریت درد و تجویز یک برنامه ورزشی به شما مشاوره دهد تا مفاصل خود را متحرک و قوی نگه دارید.
  • استراحت در مدیریت خستگی به شما کمک می‌کند و زمانی که مفاصل متورم می‌شوند، استراحت اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند.
  • کاردرمانی – یک کار درمانگر درباره شیوه راه رفتن و مدیریت خستگی و همچنین چگونگی اصلاح فعالیت‌های روزانه در خانه و محل کار به شما مشاوره می‌دهد تا درد و فشار در مفاصل آسیب‌دیده کاهش یابد.
  • تحریک الکتریکی – الکتروتراپی شامل استفاده از پالس‌های الکتریکی برای تحریک عضلات و اعصاب می‌شود. اولین نشانه بعد از الکتروتراپی، بی‌حسی نسبت به درد از طریق " تئوری کنترل دروازه درد " است.
  1. تحریک الکتریکی اعصاب: مکانیسم انتقال، از طریق تحریک الکتریکی اعصاب بدن از طریق پوست است. ظاهراً به‌کارگیری این روش، در روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) و آرتروز نسبت به سایر بیماری‌ها، مثبت بوده است. این روش به‌طور رایج، در دردهای استخوانی عضلانی، آسیب اعصاب محیطی، نوروپاتی محیطی، درد ناشی از جراحی، سندرم درد منطقه‌ای پیچیده، به کار می‌رود.
  2. یونتوفورزیس: یونتوفورزیس به این صورت عمل می‌کند که داروهای تجویزشده را از طریق پوست، منتقل می‌کند (داروهایی مثل لیدوکائین، کورتیکواستروئیدها، سالسیلات، آنتی‌بیوتیک). زمانی از این روش استفاده می‌شود که نیاز باشد مواد دارویی فقط در یک منطقه جذب شوند تا از تأثیرات سیستماتیک دارو در کل بدن اجتناب شود و همچنین در مواردی که جذب خوراکی متغیر است یا منع مصرف دارد.
  3. جریان تداخلی (IFC): از سیگنال‌های جریان متناوب فرکانس‌های مختلف استفاده می‌کند تا بدون ایجاد درد، به بافت بدن نفوذ IFC کند. استفاده از این روش در بیماری‌های اسکلتی عضلانی یا نورولوژیک توصیه می‌شود.
  • گرمایش عمیق: گرمادهی عمیق، درجه حرارت بافت بدن را به میزان بیشتری افزایش می‌دهد بدون اینکه پوست و چربی زیرپوستی، بیش‌ازحد گرم شوند. نمونه‌هایی از گرمایش عمیق، شامل اولتراسوند و دیاترمی می‌شوند (دیاترمی: استفاده از جریان‌های الکترومغناطیسی با فرکانس بالا تا باعث افزایش حرارت بافت بیولوژیک شود) که از امواج کوتاه و امواج ریز استفاده می‌کنند.
  1. از اولتراسوند در بیماری‌های مختلفی استفاده می‌شود ازجمله انقباض مفصل، محل التیام زخم، التهاب اطراف مفصل، آماس کیسه‌های مفصلی، اسپاسم عضله و درد و آرتروز. یک نوع از اولتراسوند، یعنی  فونوفورسیز، که به جذب پوستی داروهای موضعی کمک می‌کند، توصیه می‌شود. رایج‌ترین کاربرد آن در کورتیکواستروئیدها و داروهای بی‌حس‌کننده موضعی می‌باشد. دلایل اصلی استفاده از این روش مشابه کاربرد عمومی درمانی اولتراسوند است و همچنین برای التهاب تاندون، محل التیام زخم، التهاب پرده‌های بافتی اطراف عصب و عضله و چسبندگی‌ها به کار می‌رود.
  2. دیاترمی، هر دو موج کوتاه و مایکروویو، اصول مشابهی دارند. موج کوتاه نسبت به مایکروویو از فرکانس‌های پایین‌تر، استفاده می‌کنند و هر دو برای گرم کردن بافت بدن، از تابش الکترومغناطیسی استفاده می‌کنند. از این امواج برای گرم کردن نسبتاً سطحی عضلات و مفاصل استفاده می‌شود.
  • تغذیه – درحالی‌که رژیم غذایی خاصی برای افراد مبتلابه روماتیسم مفصلی وجود ندارد، اما داشتن یک رژیم متعادل و سالم برای حفظ سلامت عمومی، جلوگیری از افزایش وزن و سایر مشکلات پزشکی، دیابت و بیماری‌های قلبی، اهمیت دارد.
  • حمایت – یک گروه پشتیبانی، می‌تواند در یک موقعیت مشابه درک صحیحی از بیماری ارائه دهد، مشاوره، حمایت و اطلاعات را از دیگران گرفته و به سایرین ارائه دهد.
  • درمان‌های تکمیلی – مثل ماساژ یا طب سوزنی می‌تواند کمک‌کننده باشد. همچنین مکمل‌های روغن ماهی، می‌تواند مفید باشد چراکه حاوی نوع خاصی از چربی است که به آن امگا ۳، می‌گویند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که چربی امگا ۳ می‌تواند به کاهش التهاب در رماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) کمک کند.
  • جراحی مفصل – در بعضی موارد، که مفصل بسیار دردناک است یا این خطر وجود دارد که عملکرد مفصل به کلی از بین برود و بیمار به درمان‌های دیگر واکنش نشان نمی‌دهد، انجام جراحی ضروری خواهد بود.