درمان شکستگی استخوان مچ‌پا با ورزش و فیزیوتراپی

مچ ارمانی

شکستگی مچ‌پا در واقع شکسته شدن جزئی یا کلی استخوان یک طرف یا هر دو طرف مچ پا است. اکثر این شکستگی‌ها نیز به دلیل سقوط روی مچ پا یا پیچ خوردن آن، روی می‌دهد و یا آسیب‌هایی هستند که هنگام بازی یا ورزش کردن پیش می‌آیند. شکستگی‌های مچ پا در مردان اکثراً پیش از سن ۵۰ سالگی رخ می‌دهد این در حالی است که زنان اغلب در سنین بالای ۵۰ سالگی دچار این مشکل می‌شوند. شکستگی‌های مچ پا انواع مختلفی از نوع ساده تا پیچیده دارد و ممکن است یک یا هر سه استخوانی که مفصل مچ پا را تشکیل می‌دهند، دچار شکستگی شوند. پیگیری درمان پس از شکستگی مچ دست و مچ پا، از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا احتمال دارد مچ پای شما شکسته شده باشد.

فیزیوتراپی، نقش عمده‌ای را در درمان و بهبود شکستگی مچ پا به منظور بازگشت به فعالیت‌های روزمره ایفا می‌کند. در کلینیک فیزیوتراپی آرمانی، انجام درمان فیزیوتراپی هر فرد با دیگری متفاوت است، زیرا فرایند درمان هر بیمار به عواملی چون نوع آسیب، سرعت بهبود، انجام یا عدم انجام عمل جراحی، و همچنین سن و سلامت جسمی بیمار بستگی دارد. جهت کسب اطلاعات بیشتر و دریافت نوبت میتوانید با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید:
۰۹۳۰۱۸۹۱۱۷۳
۰۲۱۴۴۶۷۱۰۵۶

شکستگی مچ‌پا چیست؟


شکستگی مچ پا در واقع شکسته شدن جزئی یا کلی یک یا هر دو طرف مچ پا است. شکستگی مچ پا انواع مختلفی دارد، که ممکن است در آن یک یا دو یا سه استخوان شکسته شده باشند. دسته بندی‌ شکستگی‌های مچ پا بر اساس تعداد استخوان‌های شکسته شده عبارت است از:
شکستگی قوزک بیرونی مچ‌ پا: در این حالت تنها استخوان سطح بیرونی مچ پا یعنی استخوان نازک نی شکسته شده است.
شکستگی قوزک داخلی مچ‌ پا: در این حالت تنها استخوان سطح داخلی مچ پا یعنی استخوان درشت نی شکسته شده است.
شکستگی دو قوزکی مچ‌ پا: در این حالت هر دو استخوان درشت نی و نازک نی شکسته شده‌اند.
شکستگی سه قوزکی مچ‌ پا: در این حالت هر سه استخوان مچ پا، یعنی درشت نی، نازک نی و قوزک پشتی (استخوان درشت نی در ناحیه‌ی پشت پا) شکسته شده‌اند.

شدت شکستگی‌های مچ پا به انواع زیر دسته‌بندی می‌شوند:
شکستگی‌های جابه‌جا نشده: به حالتی گفته می‌شود که در آن بخش‌های شکسته شده در سرجای خود باقی مانده‌اند و در یک خط قرار دارند.
شکستگی‌های جابه‌جا شده: به حالتی گفته می‌شود که در آن بخش‌های شکسته شده در سرجای خود باقی نمانده‌اند و در یک خط قرار ندارند.
شکستگی‌های خرد شده: به حالتی گفته می‌شود که در محل شکستگی، خرده‌ها یا تکه‌های کوچک استخوان وجود دارد.
شکستگی‌های پیچیده: حالتی که بافت‌های نرم اطرافِ استخوانِ شکسته شده، به شدت آسیب دیده‌اند.
شکستگی‌های باز یا مرکب: حالتی که قطعات استخوان پوست را پاره کرده‌اند.
اگر شکستگی مچ پا چندین استخوان را درگیر کرده باشد یا استخوان‌ها شکسته شده سرجای خود باقی نمانده باشند، این شکستگی به عنوان یک شکستگی بی‌ثبات و متزلزل تلقی می‌گردد که باید درمان آن فوراً آغاز شود. در ضمن باید در نظر داشت که شکستگی‌های باز یا مرکب در خطر عفونی شدن قرار دارند.

علائم و نشانه‌های شکستگی مچ‌پا


کسانی که دچار شکستگی مچ پا می‌شوند ممکن است دچار علائم زیر شوند:
• درد فوری و شدید بعد از پیچ خوردن مچ پا یا سقوط روی آن
• شنیدن یا احساس کردن صدای شکسته شدن استخوان یا صدای ترق تروق در زمان آسیب
• تورم در مچ پا
• درد یا درناکی (درد هنگام لمس) در ناحیه‌ی مچ پا
• دشوار بودن انداختن وزن بدن روی مچ پا هنگام ایستادن یا راه رفتن
• ناتوانی کامل در انداختن وزن بدن روی مچ پا
• کبودی
• افزایش درد در هنگام انجام فعالیت و کمتر شدن آن هنگام استراحت
• ناتوانی در پوشیدن کفش به دلیل درد و تورم پا
• برآمدگی یا تغییرشکل طوری که بتوان آن را در مچ پا به چشم دید یا لمس کرد

نحوه‌ی تشخیص شکستگی مچ‌پا


اگر پس از آسیب‌دیدگی مچ پا به فیزیوتراپ مراجعه کنید، او از شما درمورد سابقه‌ی پزشکی و نحوه‌ی آسیب‌دیدگی مچ پایتان سؤال خواهد کرد. فیزیوتراپ توانایی شما در راه رفتن و تحمل وزن بدن در طرف آسیب دیده را مورد بررسی قرار می‌دهد، و با ملایمت ناحیه‌ی مورد نظر را برای بررسی ومشاهده‌ی هرگونه تورم، تغییر شکل و وجود درد هنگام لمس مورد آزمایش قرار می‌هد. او همچنین کف پا و ناحیه‌ی پایینی ساق پا را مورد آزمایش و بررسی قرار می‌دهد تا مطمئن شود که نواحی دیگر آسیب ندیده‌اند. برای اطمینان بیشتر، دستور گرفتن تصویر رادیولوژی از پای شما را می‌دهد و در نهایت شما را برای درمان بیشتر، به نزد پزشک اُرتوپد و یا به اتاق اورژانس خواهد فرستاد. ارزیابی مچ پا توسط پزشک اُرتوپد یا فیزیوتراپ در سریع‌ترین زمان ممکن پس از آسیب ضرورت دارد، تا پیچ خوردگی شدید مچ پا از شکستگی استخوان تمیز داده شود.

فیزیوتراپ چگونه می‌تواند به بیمار کمک‌ کند؟


پیش از جراحی

 

اگر بعد از آسیب دیدگی مچ پایتان به همکاران فیزیوتراپ ما، در کلینیک فیزیوتراپی آرمانی مراجعه کنید و آن‌ها احتمال دهند که مچ پای شما شکسته است، آن‌ها خدمات زیر را به شما ارائه خواهند کرد:

• به شما استفاده از دستورالعمل چهار کلمه‌ای: استراحت، یخ مالی، فشار و بالابری را برای مراقبت از آسیب‌دیدگی‌های حاد یاد خواهند داد.
• مچ پا پای شما را با پیچیدن باندهای کشی دور آن ثابت می‌کنند و یا با استفاده از یک بریس رکابی که به پشت ساق پا بسته می‌شود، حرکت آن را محدود کرده و تورم را مهار می‌کنند.
• با مالیدن یخ به محل شکستگی درد و تورم را کاهش خواهند داد.
• به شما یاد می‌دهند تا مچ پای مصدوم‌تان را برای مهار تورم بالا نگه دارید.
• به شما یاد می‌دهند تا با استفاده از چوب‌های زیر بغل یا واکر، بدون انداختن وزن بدن‌تان بر روی مچ آسیب‌دیده، راه بروید.
• برای مراقبت‌های بیشتر، شما را به یک پزشک اُرتوپد یا بخش اورژانس بیمارستان معرفی می‌کنند.
همچنین اگر شکستگی جوش نخورده داشته باشید، فیزیوتراپ‌های ما درمان‌های ویژه‌ای را برای شما تجویز خواهند کرد تا با انجام آن‌ها، این شکستگی نیز التیام یابد.

پس از جراحی

پس از انجام عمل جراحی برای درمان شکستگی استخوان مچ پا، مچ آسیب دیده گچ گرفته می‌شود یا کفش‌های آتل‌بند که مخصوص شکستگی‌های مچ پا هستند، تجویز می‌گردد تا مچ پا ثابت شود و از حرکت آن پس از عمل جراحی جلوگیری به عمل آید. وقتی از نظر پزشکی به پایداری رسیدید، یک فیزیوتراپیست به اتاق شما در بیمارستان خواهد آمد، تا به شما در برخاستن و خروج از تخت کمک کند. او ابتدا به شما کمک می‌کند تا در کنار تخت بنشینید و سپس بایستید.

در ضمن شما به مدت ۶ تا ۱۰ هفته اجازه ندارید که وزن بدن‌تان را بر روی مچ پای آسیب‌دیده بیندازید. فیزیوتراپ‌ به شما آموزش خواهد داد که چگونه با استفاده از ابزارهای کمکی مثل چوب‌های زیر بغل یا واکر راه بروید و نحوه‌ی بالا رفتن و پایین آمدن از پله‌ها و سکو‌ها را نیز با استفاده از ابزارهای کمکی به شما خواهد آموخت.
اگر تصویر رادیولوژی مشخص کند که شکستگی مچ پای شما جوش خورده است، فیزیوتراپ‌تان گچ شما را باز و با شما کار خواهد کرد تا به صورت ایمن و بدون ‌خطر وزن بدن‌تان را روی مچ پایتان بیندازید، او درمان شما را آغاز و به شما کمک خواهد کرد تا فعالیت‌های عادی و روزمره‌تان را از سر بگیرید.

اگر به جراحی نیاز نباشد

یک فیزیوتراپ‌ می‌تواند پس از باز شدن گچ یا بریس مچ پا، در درمان شکستگی استخوان مچ پا به شما کمک کند. پس از جوش خوردن استخوان، فیزیوتراپ‌های ما قادرند شما در به دست آوردن دوباره‌ی قدرت، حرکت، تعادل، و مهارت‌های ورزشی یاری کنند. بعد از اینکه پای شما گچ گرفته شد یا کفش‌های آتل‌بند به شما پوشانده شد، فیزیوتراپ‌ نحوه‌ی راه رفتن بدون انداختن وزن‌تان بر روی مچ آسیب دیده را با استفاده از چوب‌های زیر بغل و واکر را به شما آموزش خواهد داد. او چگونگی ورود و خروج از تخت و ماشین‌تان را به شما یاد خواهد داد، و همچنین بهترین وسایل کمکی که با نیازهای شما همخوانی دارند را برای شما فراهم خواهد کرد.

اگر عکس رادیولوژی نشان دهد که شکستگی جوش خورده است، فیزیوتراپ گچ پایتان را باز خواهد کرد البته پس از آن باز هم باید جلسات فیزیوتراپی‌ را ادامه دهید تا پای شما دوباره بتواند وزن‌تان روی خودش تحمل کند.

جلسات درمانی فیزیوتراپی پس از باکردن گچ یا بریس، شامل موارد زیر می‌شود:
دستورالعمل راه رفتن: فیزیوتراپ به شما کمک می‌کند تا کمی از وزن خود را روی پای آسیب‌دیده بیندازید و در نهایت در فرایندی تدریجی و با توجه به سفارش‌ها و توصیه‌های فیزیوتراپ، بتوانید به طور کامل وزن بدن‌تان را روی پای آسیب قرار دهید.
آموزش نحوه‌ی راه رفتن: فیزیوتراپ دستورالعمل‌ها و تمرینات ورزشی خاصی را برای شما در نظر می‌گیرد تا به الگوی راه رفتن طبیعی خود باز گردید. تمرکز این دستورالعمل‌ها و تمرینات بر نحوه‌ی حرکت کف پا و مچ پا و زمان‌بندی مراحل خواهد بود. ممکن است این تمرینات و دستور العمل‌ها را بر روی تردمیل در سرعت آهسته، روی سطح زمین و پله‌ها تمرین کنید.
کاهش تورم: تورم بعد شکستگی مچ پا امری شایع است و برای کاهش آن می‌توان از ماساژ، سفت بستن بانداژ دور مچ پا، مالیدن یخ یا گرما کردن محل متورم و بالاتر نگه داشتن مچ آسیب‌دیده از سطح بدن، هنگام استراحت استفاده کرد.
ورزش: فیزیوتراپ شما یک طرح تمرینی را برای شروع کار طراحی خواهد کرد تا هنگامی باز شدن گچ به شما در تقویت و بازیابی حرکت مچ پای آسیب‌دیده کمک کند. بازگشت مجدد توانایی خم کردن مچ پا از اهمیت به‌ سزایی برخوردار است زیرا توانایی کامل راه رفتن را به شما باز می‌گرداند.
بازگرداندن توانایی حرکت مچ پا: این احتمال وجود دارد که فیزیوتراپ شما از درمان دستی(دست درمانی) استفاده کند و مفاصل کف و مچ پا را به آرامی حرکت دهد تا سفتی بافت‌های اطراف آن را کاهش و میزان خمیده شدن مچ پا افزایش یابد.
بازگشت به سرکار و انجام فعالیت‌ها: همانطور که در حال بازیابی انعطاف‌پذیری و توان مچ پایتان هستید، فیزیوتراپ‌ فعالیت‌های تمرینی خاصی را برای ورزش، تفریحات یا شغل‌تان به شما ارائه خواهد کرد.

درمان‌های دیگر


فیزیوتراپی بعد از شکستگی مچ پا می‌تواند شامل درمان‌های تسکینی مانند گرم کردن، مالیدن یخ، تحریک الکتریکی، ماساژ یا اولتراسوند و یا استفاده از امواج صوتی برای گرم کردن بافت‌های عمیق‌تر بدن شود. همچنین فیزیوتراپ شما ممکن است برای کاهش سفتی ماهیچه‌های اطراف مچ پا و رباط‌هایی که استخوان‌های آن را کنار هم نگه می‌دارند، بر روی مچ پای شما تمرینات کششی انجام دهد.