درمان قوز کمر با روش های بدون جراحی و فیزیوتراپی

5

قوز پشت (کیفوز) عبارتی است که برای توصیف انحنای غیر طبیعی در ستون فقرات استفاده می‌شود. ستون فقرات بطور طبیعی دارای نوعی انحنای قوزی یا C شکل است. تغییر شکل کیفوزی ستون فقرات به این معنی است که انحنای رو به‌ جلوی بیش از حد در ستون فقرات وجود دارد.
قوز پشتی در بزرگسالان می‌تواند علائم و درجات شدت متغیری داشته باشد که شامل تغییرات جزئی در شکل پشت شما تا تغییر شکل شدید، مشکلات عصبی، و درد مزمن است. قوز کمر و پشت بیشتر در ستون فقرات شایع است، هرچند می‌تواند مهره‌های گردن و کمر را نیز تحت تاثیر قرار دهد.

روش‌های درمان قوز پشت در طول زمان پیشرفت کرده است. گزینه‌های درمانی موثر متعددی در کلینیک فیزیوتراپی آرمانی برای اصلاح تغییر شکل شدید کیفوزی وجود دارد. در درمان کیفوز یا قوز پشت اولین گزینه، درمان‌های بدون جراحی و استفاده از فیزیوتراپی است. علت این امر بالا بودن ریسک عمل‌های جراحی برای درمان قوز کمر است.

آناتومی


به منظور تشخیص علائم و گزینه‌های درمانی بهتر است که با یک درک اساسی از آناتومی میانه‌ی کمر شروع کرد. این کار شامل آشنا شدن با بخش‌های مختلف  تشکیل دهنده‌ی ستون فقرات و چگونگی کارکرد آنها در کنار هم می‌باشد.
ستون فقرات از ۱۲ مهره‌ی میانی تشکیل شده است. یک انحنای کیفوزی معمولاً در ستون فقرات وجود دارد. این انحنای کیفوزی مانند حرف C است که بازشدگی آن به طرف جلو می‌باشد. مقدار معمول این انحنا بین ۲۰ تا ۴۰ درجه در کل ستون فقرات در نظر گرفته می‌شود. وجود یک بازه برای این انحنا به این علت است که مقدار انحنای معمول و طبیعی در هر فرد متفاوت است. اگر انحنا بیشتر از ۴۰ تا ۴۵ درجه باشد، به عنوان تغییر شکل ستون فقرات در نظر گرفته می‌شود.

دلایل


قوز پشت می‌تواند در هر سن اتفاق بیفتد هرچند در زمان تولد بسیار نادر است. نوعی از قوز کمر که در نوجوانان رخ می‌دهد به عنوان بیماری شوئرمن شناخته می‌شود. این بیماری به علت قلاب شدن چند استخوان ستون فقرات (مهره‌ها) در یک ردیف ایجاد می‌گردد. علت این وضعیت نامشخص است.
در بزرگسالان، قوز پشت می‌تواند به علت موارد زیر ایجاد شود:

  •  بیماری‌های تحلیل‌برنده‌ی ستون فقرات (از جمله آرتروز یا دژنراتیو دیسک)
  •  شکستگی‌های ایجاد شده در اثر پوکی استخوان (شکستگی های فشاری ناشی از پوکی استخوان)
  •  مصدومیت (تروما)
  •  لغزیدن یک مهره جلوی یک مهره‌ی دیگر (اسپوندیلولیستزیس یا سُر خوردگی مهره)

دیگر دلایل بروز قوز پشت عبارتند از:

  •  بیماری‌های خاص غدد
  •  اختلالات بافت پیوندی
  •  عفونت (از جمله بیماری سل)
  •  دیستروفی ماهیچه‌ای
  •  نوروفیبروماتوز
  •  بیماری پاژه
  •  اسکولیوز
  •  اسپینا بیفیدا (مهره شکاف‌دار)
  •  تومور

55

علائم


علائم قوز پشت می‌تواند از طرز ایستادن ناخوشایند تا درد، مشکلات شدید فشار بر ریه‌ها و شکم متغیر باشد. درد در درجه‌ی اول در ناحیه‌ی قوز اتفاق می‌افتد. یک انحنای شدید همچنین می‌تواند منجر به فشار آوردن به نخاع و ریشه‌های عصبی نخاعی شده که ممکن است سبب ضعف در اندام تحتانی شود. در نهایت ممکن است فشار بر ریه‌ها و شکم وجود داشته باشد و تنفس و اشتها را تحت تاثیر قرار دهد.
در طول معاینه‌ی فیزیکی، پزشک قد شما را اندازه گرفته و ممکن است از شما بخواهد که از ناحیه‌ی کمر به جلو خم شوید در حالی که خود او ستون فقرات را از کنار مشاهده می‌کند. در صورت وجود قوز، گرد شدن قسمت فوقانی کمر ممکن است در این موقعیت واضح‌تر شود. همچنین پزشک شما ممکن است یک معاینه‌ی عصبی انجام دهد تا واکنش‌ها و قدرت عضلانی شما را کنترل کند.

آزمایش‌های تصویربرداری

بسته به نشانه‌ها و علائم شما، ممکن است انجام آزمایش‌های زیر ضروری باشد:

آزمایش اشعه ایکس: رادیوگرافی جهت تعیین درجه‌ی انحنا استفاده می‌شود و می‌تواند تغییر شکل‌های مهره‌ها را مشخص کند که در شناسایی نوع قوز پشت کمک می‌کند.

 سی تی اسکن: اگر جزئیات بیشتری مورد نیاز باشد، ممکن است پزشک انجام سی تی اسکن را پیشنهاد کند که در این آزمایش تصاویر اشعه ایکس از زوایای متعدد گرفته شده و سپس با ترکیب آنها تصاویر مقطعی از ساختارهای داخلی بدست می‌آید.

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی): اگر پزشک به وجود تومور یا عفونت مشکوک باشد، ممکن است درخواست انجام ام آر آی از ستون فقرات شما را داشته باشد. در این آزمایش از امواج رادیویی و یک آهنربای بسیار قوی استفاده می‌شود تا تصاویر با جزئیات بالا از استخوان و بافت‌های نرم تهیه شود.

آزمایش‌های عصبی

اگر شما بی‌حسی یا ضعف عضلانی را تجربه می‌کنید، پزشک ممکن است آزمایش‌های متعددی را توصیه کند تا مشخص شود که آیا تکانه‌های عصبی بطور مناسب بین نخاع و اندام شما منتقل می‌شوند یا خیر.

گزینه‌های درمان


درمان محافظه‌کارانه

برای درمان قوز پشت در بزرگسالان گزینه‌های مختلفی وجود دارد. گچ گرفتن بدن در ابتدا برای درمان قوز پشت در بزرگسالان مورد استفاده قرار می‌گرفت. سپس عمل جراحی به عنوان درمان معرفی شد. امروزه، ابتدا درمان‌های محافظه‌کارانه در صورت امکان انتخاب می‌شوند. درمان‌های محافظه‌کارانه بطور معمول شامل دارو، ورزش، و استفاده از انواع خاصی از بریس‌ها برای پشتیبانی از ستون فقرات می‌باشد. جراحی ستون فقرات به علت خطرات موجود عموماً آخرین گزینه‌ی درمان است.

در کلینیک فیزیوتراپی آرمانی برای درمان بیماران دارای قوز پشت، از تمرینات ازدیاد طول مختص به انحنا، بازشدگی تقعر یا نواحی افتاده با استفاده از نیروهای جانبی عضلانی، تنفس هدف‌دار به طرف فرورفتگی، اصلاحات فعال و غیرفعال عدم تقارن بدن، ثابت نگه داشتن بدن در وضعیت صحیح و آموزش برنامه‌ی خانگی استفاده می‌شود.

داروها

پزشک ممکن است داروهای زیر را پیشنهاد کند:

مسکّن: اگر داروهای بدون نسخه از جمله آستامینوفن (تایلنون و غیره)، ایبوپروفن (ادویل، موترین IB و غیره) و یا ناپروکسن (Aleve) کافی نباشند، داروهای ضد درد قوی‌تر با نسخه قابل استفاده می‌باشند.

داروهای پوکی استخوان: در بسیاری از افراد مسن، قوز پشت اولین نشانه از ابتلا به پوکی استخوان است. داروهای تقویت کننده‌ی استخوان ممکن است از شکستگی‌های بیشتر ستون فقرات که موجب بدتر شدن قوز پشت می‌شوند، پیشگیری کند.

درمان


ورزش‌درمانی

پزشک ممکن است شما را وادار به کار کردن با یک فیزیوتراپیست کند. یک برنامه‌ی توانبخشی متناسب در آرام کردن درد و التهاب موثر بوده و تحرک و توان شما را بهبود می‌بخشد، و به شما کمک می‌کند که فعالیت‌های روزانه‌ی خود را با راحتی و توانایی بیشتری انجام دهید.

اهداف ورزش‌درمانی این است که به شما کمک کند تا:

  •  نحوه‌ ایستادن و حرکات بدن را فرا بگیرید تا اثرات قوز پشت را خنثی کنید.
  •  میزان فعالیت مناسب را حفظ کنید.
  •  دامنه‌ی حرکت و قدرت خود را به حداکثر برساند.
  •  روش‌هایی برای مدیریت شرایط خود یاد بگیرید.
  • فیزیوتراپیست‌ها همچنین ممکن است درمان‌های دیگری را برای کاهش التهاب ایجاد شده در اثر قوز پشت استفاده نمایند.
  •  تحریک الکتریکی تداخلی- از یک جریان الکتریکی با فرکانس پایین استفاده می‌شود تا عضلات را جهت کاهش التهاب تحریک کند.
  • دستگاه فراصوت- موجب کم شدن اسپاسم‌ها، سفتی و درد عضلانی می‌شود. این روش از طریق ارسال امواج صوتی به اعماق بافت‌های ماهیچه جهت ایجاد یک گرمای ملایم به منظور بهبود گردش خون انجام می‌گیرد.

ورزش هایی برای رفع و درمان قوز کمر

Untitled-2

ماساژ

ماساژ درمانگر برخی از (اگر نه تمامی) این روش‌ها را برای کمک به عضلات کوتاه و تنگ شده انجام می‌دهد.

  1.  فیبر صلیبی جارویی به ماهیچه‌های جلویی سینه که سبب کاهش چرخش شانه‌ی میانی با کم کردن کشش در عضلات سینه و عضلات دلتوئید می‌شود.
  2.  فشرده‌سازی استاتیک به ماهیچه‌های جلویی سینه
  3. استریپینگ عمیق فیبر عضلانی به ماهیچه‌های اصلی و فرعی سینه و نیز ماهیچه‌های خلفی (کمر)
  4.  استریپینگ فیبر صلیبی افلوراژ و جارویی به ماهیچه‌های بالایی کمر که سبب کاهش کشش در بالای کمر می‌شود.

استفاده از بریس

بریس میلواکی یا بریس ترقوه‌ای جهت جلوگیری از بدتر شدن مورد استفاده قرار می‌گیرد و حتی موجب برطرف شدن قوز پشت در کودکان فعال در حال رشد می‌شود. بریس توسط یک متخصص ارتوپدی تجویز شده و بوسیله‌ی یک ارتوتیست ساخته می‌شود. بریس در کودکان فعال در حال رشد که دارای انحنای کیفوز بیشتر از ۶۵ درجه هستند مورد استفاده قرار می‌گیرد. بریس معمولاً به این صورت تجویز می‌شود که باید ۲۳ ساعت در روز تا زمان اتمام رشد نوجوان استفاده شود.

درمان دستی

یک فیزیوتراپیست علاوه بر ورزش قوز پشت ، ممکن است نوعی روش دستکاری در ستون فقرات که تنظیم ستون فقرات نیز نامیده می‌شود را مورد استفاده قرار می‌دهد تا حرکت مفاصل را بهبود بخشد. دستکاری در ستون فقرات یک درمان فعال و با استفاده از دست بوده که تکنیک‌های مختلف و متنوعی برای این روش وجود دارد.

دستکاری خاص ستون فقرات: که به متخصص شما کمک می‌کند تا مفاصل محدود شده یا آنهایی که حرکات غیر طبیعی دارند را شناسایی کند. وی با استفاده از یک تکنیک با فشار ملایم می‌تواند بافت‌های نرم را به سرعت تحت کشش قرار دهد و سیستم عصبی را تحریک کند تا حرکت طبیعی را به ستون فقرات بازگرداند.

 تکنیک فلکشن: دیستراکشن یک روش دستکاری ستون فقرات ملایم و بدون فشار است که برای افراد دارای قوز پشتی که مرتبط با بیماری دژنراتیو دیسک و یا محدودیت‌های حرکتی در ستون فقرات (میانه کمر) می‌باشد، استفاده می‌شود.

دستکاری با استفاده از ابزار: که یک روش دیگر دستکاری ستون فقرات بدون فشار است. فیزیوتراپ شما از یک ابزار دستی استفاده می‌کند تا نیرو را بدون فشار به ستون فقرات وارد کند.

درمان‌های تراپی دستی:گاهی اوقات جهت درمان رباط با عضلات آسیب‌دیده استفاده می‌شوند.

 تراپی نقطه‌ای: ماشه‌ای به فیزیوتراپ کمک می‌کند تا نقاط مشخص تحت فشار و دردناک بر روی عضله را شناسایی کند. وی فشار مستقیمی را بر روی این نقاط وارد می‌کند تا از تنش موجود در آنها بکاهد.

تکنیک‌های دستی: که کشش و مقاومت مفاصل می‌توانند به کاهش علائم قوز پشت کمک کنند. تراپی انرژی عضلانی -که یک روش استخوان‌درمانی است- نمونه‌ای از تراپی مقاومتی دستی مفصل است.

تراپی بافت نرم : که با استفاده از ابزار می‌تواند به درمان بافت‌های آسیب‌دیده کمک کند. فیزیوتراپ شما ممکن است از روش گراستون استفاده کند که در آن ضربه‌های مکرر و ملایم با استفاده از یک ابزار خاص بر روی عضله‌ی آسیب‌دیده وارد می‌شود.

نوار زدن: برای اصلاح شکل بالای کمر یا قوز پشت
نوار زدن برای ترمیم شکل گردن و بالای کمر موثر است. این عمل همچنین با استفاده از یک برنامه‌ی توانبخشی به کاهش درد گردن نیز کمک می‌کند.
اگر تکنینک نوار زدن در مرحله‌ی اولیه‌ی برنامه‌ی توانبخشی مورد استفاده قرار بگیرد، احتمال رهایی از استرس و درد در گردن و کمر بسیار بالا است. هرچند، استفاده طولانی مدت از نوار منجر به ضعیف شدن عضلات می‌شود.

درمان جراحی

جراحی برای قوز پشت در بزرگسالان خطرات قابل توجهی دارد. به همین دلیل، عمل جراحی تنها زمانی توصیه می‌شود که مزایای مورد انتظار بسیار مهم‌تر از خطرات باشد. برای اکثر موارد قوز پشت جراحی توصیه نمی‌شود.