درمان پوکی استخوان با مگنت و فیزیوتراپی

پوکی استخوان که به معنی "متخلخل شدن استخوان‌ها" می‌باشد، نام یک بیماری است که در طی آن استخوان‌ها به‌تدریج، ضعیف و شکننده می‌شوند. این عارضه معمولاً منجر به ایجاد شکستگی و یا ترک‌خوردگی در استخوان‌های لگن، مچ و ستون فقرات می‌گردد؛ حتی در اثر فعالیت‌های ساده‌ای مانند بلند کردن یک صندلی و یا خم شدن. پوکی استخوان در میان افراد مسن بیش‌تر به چشم می‌خورد بااین‌حال، این بیماری ممکن است در هر سنی ایجاد شود. بااینکه پوکی استخوان در زنان شایع‌تر است، مردان نیز به این بیماری مبتلا می‌گردند. یکی از هر دو زن و یکی از هر چهار مرد بالای ۵۰ سال، در طول زندگی خود یک شکستگی یا ترک مربوط به پوکی استخوان را تجربه خواهند کرد.

پوکی استخوان به‌طور بالقوه، یک بیماری فلج‌کننده می‌باشد. خوشبختانه، بیشتر افراد می‌توانند با گرفتن یک رژیم غذایی متعادل و مناسب، ورزش منظم و داشتن سبک زندگی سالم، به‌طور کامل از پوکی استخوان جلوگیری کنند. این‌گونه برنامه‌های زندگی، برای افراد جوان نیز حائز اهمیت‌اند چراکه ۸۵ تا ۹۰ درصد تراکم استخوان افراد، در سنین ۱۸ تا ۲۰ سالگی تأمین می‌شود. در واقع، برخی از متخصصین پوکی استخوان را یک بیماری کودکان تلقی می‌کنند که عواقب آن در پیری مشخص می‌شوند.

علائم و نشانه‌های پوکی استخوان


پوکی استخوان بعضاً یک "بیماری خاموش" تلقی می‌شود چراکه از دست دادن بافت استخوانی هیچ‌گونه علائمی ندارد. درواقع، بسیاری از افراد از بیماری خود مطلع نیستند تا وقتی‌که یک استخوان آن‌ها بشکند. پوکی استخوان همچنین می‌تواند باعث فروپاشی مهره‌های (یکی از ۳۳ واحد استخوانی که ستون فقرات را تشکیل می‌دهند) کمر گردد. از علائم فروپاشی مهره‌ی کمری می‌توان موارد زیر را نام برد:

  • کمردرد
  • کوتاه شدن قد
  • کیفوز یا قوز، یک خمیدگی در ستون فقرات که باعث ایجاد یک بدشکلی برآمده می‌شود.

لا1024x537

دلایل ایجاد پوکی استخوان


چگالی و قدرت استخوان‌ها، تا حدی به میزان کلسیم و دیگر مواد معدنی انباشته‌شده در آن‌ها بستگی دارد. بدن ما، به‌طور مداوم در حال ساختن استخوان‌های جدید و تخریب (بازجذب) استخوان‌های قدیمی است. زمانی که فرد جوان است، این فرایند با سرعت زیاد انجام شده و میزان استخوان تولیدشده، از میزان استخوان بازجذبی، بیش‌تر خواهد بود بنابراین بر تراکم استخوان فرد افزوده می‌شود. پس از گذشتن از سن ۳۵ سالگی، بدن شما به ساختن استخوان با سرعت کم‌تری ادامه می‌دهد، بنابراین میزان استخوان ازدست‌رفته، بیش‌تر از استخوان تولید شده است. مقدار استخوانی که فرد در حدود ۳۰ سالگی دارد، می‌تواند خطر ابتلا به پوکی استخوان در آینده را برای او مشخص کند. در زنان، میزان تخریب استخوان‌ها پس از یائسگی، به دلیل کاهش ناگهانی مقدار استروژن، به‌شدت افزایش می‌یابد. اگرچه عوامل مختلفی تعیین‌کننده‌ی میزان تخریب استخوان‌ها در بدن هستند، عوامل وراثتی به میزان ۶۰ تا ۸۰ درصد مسئول حداکثر مقدار استخوان بدن در طول عمر فرد، می‌باشند.

به‌غیراز سن و یائسگی، می‌توان موارد زیر را به‌عنوان علل ایجادکننده‌ی پوکی استخوان نام برد:

  • استفاده‌ی طولانی‌مدت از برخی داروها، به‌خصوص کورتیکواستروئیدها و داروهای تیروئیدی
  • سندرم کوشینگ (ترشح بیش‌ازاندازه‌ی هورمون کورتیزول از غدد فوق کلیوی)
  • ازکارافتادگی کلیه‌ها
  • بیماری‌های مربوط به غدد تیروئید و یا فوق کلیه
  • کمبود میزان کلسیم، ویتامین D، ویتامین A، ویتامین K، و منیزیم (باید توجه داشت که مصرف بیش‌ازاندازه‌ی ویتامین A خود می‌تواند باعث بروز پوکی استخوان گردد)
  • بی‌اشتهایی عصبی
  • اختلال مصرف الکل
  • آرتروز روماتوئید (رماتیسم مفاصل)

عوامل خطر


عوامل خطر می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

  • زن بودن
  • پایین بودن سطح استروژن (مانند پس از یائسگی)
  • سالخورده بودن. پس از سن ۷۵ سالگی، میزان خطر برای زنان و مردان یکسان خواهد بود
  • داشتن سبک زندگی بدون تحرک
  • لاغر بودن بیش‌ازاندازه
  • سابقه‌ی فامیلی پوکی استخوان. عوامل وراثتی، تا ۸۵ درصد در حداکثر میزان تراکم استخوان فرد مؤثر بوده و همچنین ممکن است در میزان تخریب استخوان‌ها نیز اثرگذار باشند.
  • شروع دیرهنگام چرخه‌ی قاعدگی و یا یائسگی زودرس
  • سیگار کشیدن، مصرف بیش‌ازاندازه‌ی کافئین و یا مصرف مکرر الکل
  • داشتن سندرم روده‌ی تحریک‌پذیر
  • رژیم غذایی با میزان کلسیم و ویتامین D کم و یا میزان بالای سدیم
  • استفاده‌ی طولانی‌مدت از داروهای خاص، مانند کورتیکواستروئیدها، مهارکننده‌های آروماتاز و داروهای تیروئیدی
  • آمنوره‌ی ایجاد شده به دلیل ورزش (رد کردن غیرطبیعی یک دوره‌ی قاعدگی)
  • داشتن اختلال در غذا خوردن، به‌خصوص در دو دهه‌ی اول زندگی

تشخیص پوکی استخوان


کوتاه شدن قد و به وجود آمدن ظاهر خمیده در یک فرد مبتلابه پوکی استخوان، نشانه‌ی فروپاشی قسمتی از یک مهره‌ی ضعیف شده‌ی کمر، می‌باشد.

تشخیص پوکی استخوان معمولاً توسط پزشک و به‌وسیله‌ی بررسی کامل سوابق پزشکی، به همراه معاینه‌ی فیزیکی، عکس‌برداری با اشعه‌ی ایکس، سنجش تراکم یا دانسیتومتری استخوان و دیگر تست‌های آزمایشگاهی انجام می‌شود. اگر پزشک متوجه کمبود جرم استخوان شود، به‌منظور رد کردن احتمال دیگر بیماری‌هایی که می‌توانند باعث تخریب استخوان شوند، آزمایشاتی را تجویز خواهد کرد. ازجمله این بیماری‌ها می‌توان به نرمی استخوان (نوعی بیماری متابولیک که در طی آن، استخوان‌ها به‌طور غیرعادی، ترکیبات بافت استخوان به سمت مواد معدنی پیش می‌روند) و هیپرپاراتیروئیدیسم (بیش فعالی غدد پاراتیروئید) اشاره کرد.

دانسیتومتری استخوان، یک روش ایمن و بدون درد عکس‌برداری با اشعه‌ی ایکس است که تراکم استخوان فرد را با حداکثر تراکم استخوان فردی هم جنس و با نژاد و قومیت مشابه در سنین ۲۰ تا ۲۵ سالگی، مقایسه می‌کنند.

درمان پوکی استخوان


افراد مبتلابه پوکی استخوان ممکن است از رژیم غذایی مناسب و حاوی مکمل‌های ویتامین D و کلسیم سود برده و همچنین ورزش ملایم به‌منظور جلوگیری از تخریب بیش‌تر استخوان‌ها برای آن‌ها مفید خواهد بود.

بیش‌تر داروهای استفاده‌شده برای درمان پوکی استخوان، با کاهش دادن میزان تخریب استخوان کار می‌کنند. در هر زمانی، در حدود ۵ تا ۱۰ درصد جرم استخوان‌های تخریب‌شده، جایگزین نمی‌شوند. در نتیجه با کاهش میزان تخریب استخوان‌ها، می‌توان در عرض ۲ تا ۳ سال، حدود ۵ تا ۱۰ درصد بر جرم استخوان‌های فرد افزود. بااین‌حال، هیچ روش دارودرمانی نمی‌تواند جرم استخوان‌ها را به حالت عادی بازگرداند. زنان یائسه که روند تخریب استخوان در آن‌ها سرعت گرفته است، می‌توانند از روش‌های هورمون درمانی به کمک استروژن و پروژسترون استفاده کنند. هورمون استروژن، تخریب استخوان‌ها را به تعویق انداخته و درنتیجه کاهش تراکم استخوان‌ها متوقف می‌شود. اثر کمبود هورمون‌های جنسی، در اولین سال‌های یائسگی بسیار قابل توجه است و با گذشت زمان، خطرات هورمون درمانی نیز افزایش می‌یابند.

فیزیوتراپی برای پوکی استخوان

ورزش کردن برای داشتن استخوان‌های محکم ضروری بوده و به همین دلیل، فیزیوتراپی باید جزئی از برنامه‌ی درمانی یا پیشگیری پوکی استخوان باشد.

فعالیت‌هایی که در فیزیوتراپی انجام می‌شوند، کاملاً به خود شخص وابسته‌اند: علت ایجاد پوکی استخوان، میزان تناسب‌اندام فرد، میزان خطر آسیب رسیدن به استخوان‌های ستون مهره و میزان تحمل بدن فرد. اگرچه، معمولاً فیزیوتراپیست با فرد کار کرده و یک برنامه‌ی ورزشی مناسب که شامل تمرینات تحمل وزن (مانند پیاده‌روی یا تنیس) و تمرینات تقویتی (مانند وزنه‌برداری) می‌باشد را برنامه‌ریزی می‌کند.

بسته به نیازهای شما، فیزیوتراپیست ممکن است بر روی تعادل و حالت بدن شما نیز کار کند. حالت بدن، یک عامل بسیار مهم در کل طول زندگی است؛ به‌خصوص اگر فرد به پوکی استخوان مبتلا بوده و یا خطر ابتلا به آن وجود داشته باشد. حالت نامناسب بدن بدین معناست که قسمت بالاتنه‌ی کمر شما، بیش‌ازاندازه گرد شده است. این حالت، فشار را بر روی ستون فقرات افزایش داده و خط ایجاد شکستگی در استخوان‌های آن را زیاد می‌کند. مانند کجی برج پیزا که هر چه بیش‌تر خم شود، احتمال افتادن آن افزایش خواهد یافت.

مگنت تراپی برای پوکی استخوان

روش‌های مگنت درمانی برای پوکی استخوان، از همان قانون‌های استفاده‌شده برای درمان آرتروز پیروی می‌کنند. در این روش‌ها، مگنت‌ها باید تا جای ممکن، به محل درد نزدیک شوند. همچنین می‌توان از مگنت‌ها برای ساخت دستبند، روپوش، کفی کفش و یا جوهرات درمانی برای پوکی استخوان، استفاده کرد. به دلیل این‌که پوکی استخوان عمدتاً در استخوان‌های دراز یافت می‌شود (البته تمامی استخوان‌های با تراکم کم ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرند)، می‌توان گفت که بیش‌تر مفاصل حامل وزن، تحت تأثیر قرار خواهند گرفت. به همین علت، علائم درد شدت یافته و همچنین تحرک بخشی به بیمار، به‌شدت دردناک خواهد بود. به‌منظور گرفتن سریع‌ترین نتیجه‌ی ممکن از مگنت تراپی، ترجیحاً باید از مگنت‌های فوق قدرتمند استفاده شود.

شکستگی و ترک‌خوردگی همراه با پوکی استخوان بسیار شایع‌اند و استفاده از مگنت‌ها می‌تواند توانایی بدن در بهبودی این ضایعات استخوانی را افزایش دهد. اگر فردی یک شکستگی استخوان را متحمل شود، باید در اسرع وقت، مگنت‌ها را در محل شکستگی اعمال کرد. اگر استخوان گچ گرفته شده باشد، نمی‌توان از مگنت‌ها استفاده کرد و بنابراین هر چه زودتر پس از باز شدن گچ، می‌توان مگنت‌ها را در محل شکستگی اعمال کرد. این کار، سرعت جوش خوردن بافت استخوانی را افزایش داده و رشد سلول‌های اطراف ناحیه‌ی شکستگی را تحریک می‌کند.

مراقبت‌های پیشگیرانه


می‌توان از بروز پوکی استخوان جلوگیری کرد. به دلیل این‌که بدن شما تنها تا اواخر دهه‌ی چهارم زندگی استخوان تولید می‌کند، پیشگیری باید هر چه زودتر شروع شود. یکی از عوامل مهم، اطمینان از رسیدن مقدار کافی کلسیم و ویتامین D (بدن برای جذب کلسیم به آن نیاز دارد) به بدن می‌باشد.

تمرینات تحمل وزن مانند پیاده‌روی و وزنه‌برداری مانند دیگر ورزش‌ها ازجمله تای چی، می‌توانند در دفع بیماری به شما کمک کنند. تحقیقات نشان می‌دهند که ورزش کردن در سال‌های جوانی، به افزایش تراکم استخوان کمک کرده و ورزش کردن پس‌ازآن، می‌تواند به حفظ تراکم استخوان کمک کند. ورزش کردن همچنین می‌تواند به تقویت قدرت بدنی، تعادل و هماهنگی نیز کمک کند. متخصصین پیشنهاد می‌کنند که روزانه نیم ساعت تمرینات تحمل وزن انجام شوند. این کار می‌تواند از زمین خوردن و درنتیجه شکستگی به‌خصوص در سالمندان، جلوگیری کند.

از دیگر روش‌های پیشگیرانه می‌توان موارد زیر را نام برد:

  • ترک سیگار
  • محدود کردن کافئین به حدود ۳ فنجان قهوه در روز
  • برای خانم‌ها، هورمون درمانی (در نظر داشته باشید که هورمون درمانی می‌تواند عوارض جانبی قابل‌توجهی را به همراه داشته باشد مانند افزایش خطر ابتلا به سرطان سینه، لخته‌های خونی و بیماری‌های قلبی)