درمان کشیدگی و پارگی رباط صلیبی زانو (ACL,PCL)

زانو دارای ۴ رباط مختلف است که ممکن است دچار آسیب‌دیدگی شوند. علت پارگی رباط صلیبی زانو ممکن است به صورت کشیدگی ریاط یا پارگی آن باشد. پارگی رباط می‌تواند به صورت جزئی و یا کامل باشد. آسیب‌دیدگی رباط‌های زانو عموما باعث بروز درد، تورم، حساسیت به لمس زانو، کبودی و محدودیت حرکتی زانو می‌شود. همچنین ممکن است شما در زانوی خود احساس عدم ثبات داشته باشید و به حالت لنگان راه بروید.

متخصصین کلینیک فیزیوتراپی آرمانی دارای تجربه بی‌نظیری در تشخیص صحیح و دقیق آسیب‌های ترکیبی و چندگانه‌ی زانو و خصوصا پارگی رباط‌های ACL و PCL هستند. متخصصین ما برای هر بیمار وقت زیادی اختصاص می‌دهند تا بتوانند شرایط خاص هر بیمار را به خوبی درک کنند و برای هر آسیب‌دیدگی، متناسب با سبک زندگی و اهداف بیمار، بهترین روش‌های درمانی مناسب را پیشنهاد دهند.

صرف نظر از این که مشکل یا آسیب‌دیدگی زانوی شما تا چه حد پیشرفته است، متخصصین ما خود را متعهد می‌دانند که برای هر بیمار، راه‌حل مناسبی ارائه نمایند.

آناتومی‌ مفصل زانو


31

تصویر بالا آناتومی ‌مفصل زانو را نشان می‌دهد

چهار رباط در مفصل زانو قرار دارند. رباط یک نوار سفت و محکم از بافت همبند است که در مفاصل بدن قراردارد و دو استخوان را به یکدیگر متصل می‌کند. رباط‌های مفصل زانو موجب ثبات این مفصل شده و در هنگام حرکت زانو در جهات مختلف، از آن پشتیبانی می‌کنند. در اینجا ما درباره رباط‌های ACL و PCL صحبت می‌کنیم.

هر رباط دارای وظیفه‌ی خاصی است:

  • رباط متقاطع قدامی ‌یا ACL یکی از رباط‌هایی است که در داخل مفصل زانو قرار دارد. این رباط به صورت مورب، بین استخوان ران و استخوان درشت‌نی قرار دارد و این دو استخوان را به یکدیگر متصل می‌کند. این رباط با کنترل حرکات زانو به سمت عقب و جلو، موجب ثبات مفصل زانو می‌شود. این رباط موجب می‌شود که استخوان درشت‌نی به سمت جلو حرکت نکند و از راستای استخوان ران جلوتر نرود.
  • رباط متقاطع خلفی یا PCL رباط دیگری است که درون مفصل زانو قرار دارد. این رباط نیز به صورت مورب از میانه‌ی مفصل زانو عبور می‌کند و قسمت خلفی استخوان درشت‌نی را به قسمت قدامی ‌استخوان ران متصل می‌کند. رباط‌های ACL و PCL دو رباط مورب هستند که به صورت ضربدری از روی یکدیگر عبور می‌کنند و به همین خاطر به آن‌ها رباط‌های ضربدری نیز گفته می‌شود. رباط PCL به حرکات زانو در جهت عقب و جلو کمک می‌کند.

علت‌ها و دلایل


چند عامل مختلف وجود دارد که می‌تواند باعث آسیب‌دیدگی رباط‌های زانو شود:

  • ممکن است شما مستقیما با زانوی خود زمین بخورید یا زانوی شما مستقیما به جایی برخورد داشته باشد.
  • ممکن است زانوی شما فراتر از حد طبیعی دامنه حرکتی‌اش، حرکت کند. به طور مثال ممکن است هنگام زمین خوردن ناگهانی در ورزش یا حرکت دادن ناگهانی مفصل زانو، چنین اتفاقی بیافتد.

آسیب‌دیدگی رباط متقاطع قدامی‌ یا ACL

آسیب‌های ACL معمولا در حین انجام ورزش‌هایی مانند فوتبال، بسکتبال، اسکی و تنیس ایجاد می‌شوند. این آسیب اغلب زمانی ایجاد می‌شود که شما با ران خود زمین می‌خورید وسپس زانوی شما به سرعت پیچ می‌خورد و در جهت مخالف به آن فشار وارد می‌شود. زنان بیشتر از مردان مستعد این آسیب‌دیدگی هستند، البته علت این موضوع کاملا مشخص نیست. در حدود نیمی ‌از افرادی که به آسیب ACL دچار می‌شوند، به طور همزمان به آسیب مینیسک یا آسیب سایر رباط‌های زانو نیز دچار می‌شوند.

آسیب‌دیدگی رباط متقاطع خلفی یا PCL

آسیب‌های این رباط به اندازه‌ی آسیب‌های رباط ACL شایع نیستند. علت این موضوع این است که رباط PCL عریض‌تر و قوی‌تر از رباط ACL است. رباط PCL ممکن است به چند طریق مختلف آسیب ببیند. برای مثال، در صورتی که در یک تصادف رانندگی، جلوی زانوی شما با داشبورد برخورد شدید داشته باشد. همینطور در صورتی که با زانوی خمیده زمین بخورید، ممکن است این رباط آسیب ببیند. در صورتی که در ورزش‌هایی مانند فوتبال، در حینی که ران پا به سمت جلو کشیده است و کف پا روی زمین قرار دارد، به زانو ضربه وارد شود نیز ممکن است رباط PCL آسیب ببیند.

افرادی که به آسیب رباط PCL دچار می‌شوند، ممکن است در ابتدا هیچ علائم پارگی رباط زانو ‌نداشته باشند و ممکن است کمی ‌زمان ببرد تا شما متوجه شوید که دچار مشکل شده‌اید. برای مثال ممکن است، مدتی بعد از بروز این آسیب، متوجه شوید که بعد از بالا رفتن و پایین آمدن از پله‌ها یا درهنگام استارت زدن برای دو، زانوی شما درد می‌کند و یا حس کنید در هنگام راه رفتن در سطوح ناهموار، زانوی شما ثبات ندارد.

علائم و نشانه‌ها


در صورتی که یکی یا تعداد بیشتری از رباط‌های زانوی شما آسیب ببینند، صرف نظر از اینکه کدام یک از رباط‌ها آسیب دیده‌اند، دچار برخی علائم می‌شوید. شدت هر یک از این علائم به میزان آسیب‌دیدگی رباط بستگی دارد. برای مثال رباطی که به طور کامل پاره شده است، نسبت به رباطی که تنها کمی ‌کشیده شده است، موجب بروز علائم بیشتر با شدت بیشتری می‌شود.

علائم آسیب‌دیدگی رباط‌های زانو عبارتند از:

  • خشکی زانو یا محدودیت حرکتی
  • احساس درد یا حساسیت به لمس زانو
  • صدا دادن یا تق‌تق زانو که با درد همراه است
  • تورم یا کبودی
  • خالی کردن زانو زمانی که می‌خواهید راه بروید

تشخیص


پزشک در مورد آسیب‌دیدگی و علائم شما سوال می‌کند و سپس شما را معاینه می‌کند. در صورتی که در زمان آسیب‌دیدگی در زانوی خود صدایی شنیده اید، حتما این موضوع را به پزشک بگویید. پزشک چگونگی حرکت و قدرت مفصل زانوی شما را بررسی می‌کند. همچنین ممکن است لازم باشد هر یک از آزمایشات زیر را انجام دهید:

  • عکسبرداری با اشعه ایکس یا اسکن ام.آر. آی یا سی.تی اسکن. این تصاویر می‌توانند بعضا، کشیدگی رباط صلیبی زانو یا پارگی تاندون‌ها یا رباط‌ها را در زانو نشان دهند. هنگام وارد شدن به اتاق عکسبرداری ام.ار.آی. هیچ جسم فلزی همراه خود نداشته باشید و در صورتی که هرگونه جسم فلزی در بدن خود دارید، موضوع را به پزشک اطلاع دهید.

درمان


روش‌های مراقبت از خود

طی ۴۸ الی ۷۲ ساعت اولیه پس از آسیب‌دیدگی اقدامات زیر را انجام دهید:

  • از زانوی آسیب‌دیده به خوبی محافظت کنید تا از بروز آسیب‌دیدگی بیشتر پیشگیری کنید.
  • تا ۴۸ الی ۷۲ ساعت پس از آسیب‌دیدگی به زانوی خود استراحت کامل بدهید.
  • باید در اولین فرصت ممکن روی محل آسیب‌دیده در بازه‌های ۱۰ الی ۳۰ دقیقه ای، کمپرس سرد گذاشته شود.
  • بانداژ فشاری زانو به کاهش تورم زانو کمک می‌کند و همچنین در استراحت دادن زانو موثر است.
  • برای کاهش تورم زانو می‌توانید پای خود را بالا بگیرید. می‌توانید در هنگام نشستن، زانوی آسیب‌دیده خود را روی یک صندلی بگذارید.

از انجام اقدامات زیر تا ۷۲ ساعت پس از آسیب‌دیدگی خوداری کنید:

  • گرم کردن زانو. برای مثال، گرفتن دوش آب گرم، رفتن به سونا یا استفاده از کمپرس گرم. گرما دقیقا اثر متضادی نسبت به سرما، در گردش خون دارد. گرما موجب افزایش جریان خون می‌شود. بنابراین زمانی که زانو در حال ملتهب شدن است باید از گرم کردن آن خودداری کنید. البته بعد از ۷۲ ساعت دیگر التهاب زانو متوقف شده است و اعمال گرما به زانو می‌تواند در تسکین درد زانو موثر باشد.
  • مصرف الکل. این کار موجب افزایش خونریزی و تورم و کند شدن روند بهبودی می‌شود.
  • دویدن یا هر نوع فعالیت دیگری که موجب آسیب ‌دیدن بیشتر زانو می‌شود.
  • ماساژ دادن. ماساژ دادن موجب افزایش خونریزی و تورم می‌شود. البته مانند گرما، بعد از ۷۲ ساعت می‌توانید پاها را ماساژ بسیار ملایم بدهید.

دارو درمانی

  • پاراستاموال
  • داروهای مسکن و ضدالتهاب
  • پمادهای مسکن و ضدالتهاب

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی بعد از آسیب‌های رباط زانو بسیار مفید و موثر است. فیزیوتراپی به افزایش دامنه حرکتی کمک می‌کند. همچنین ممکن است فیزیوتراپ شما برای بهبود قدرت عضلات شما و پشتیبانی بیشتر از مفصل زانو، انجام برخی تمرینات را تجویز کند.

 

همچنین در صورتی که برای ترمیم رباط زانو، انجام جراحی برای شما تجویز شده باشد، بعد از جراحی رباط زانو به احتمال زیاد به فیزیوتراپی نیاز خواهید داشت.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل زانو کلیک کنید.

روش‌های درمان پارگی رباط صلیبی زانو با فیزیوتراپی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • ورزش‌هایی برای بهبود انعطاف پذیری، قدرت عضلانی و تعادل مانند ورزش‌های تقویت عضلات چهار سر ران
  • ماساژ بافت نرم
  • الکتروتراپی ( برای مثال اولتراسوند)
  • استفاده از عصا یا وسایل کمکی راه رفتن
  • سرما درمانی یا گرمادرمانی
  • تجویز داروهای ضدالتهاب
  • توصیه‌های برای بهبود الگوهای حرکتی
  • بهبود بیومکانیکال بدن

زانوبند طبی

بسته به نوع آسیب‌دیدگی شما ممکن است پزشک، استفاده از نوع خاصی از زانوبند طبی را برای درمان کشیدگی رباط زانو تجویز کند تا در طی دوران بهبودی رباط آسیب‌دیده، از مفصل زانوی شما به خوبی پشتیبانی شود. این زانوبند‌های طبی جهت درمان پارگی رباط صلیبی زانو  دارای مکانیزم خاصی است که تا حدودی اجازه‌ی خم شدن و صاف شدن زانو را می‌دهد، اما اجازه‌ی چرخیدن زانو به طرفین را نمی‌دهد. البته ممکن است برای تمامی‌آسیب‌دیدگی‌های رباط زانو، استفاده از زانوبند طبی توصیه نشود. شما می‌توانید در این‌باره با پزشک خود مشورت کنید.

32

جراحی

در صورتی که آسیب‌دیدگی و پارگی رباط صلیبی بسیار شدید باشد یا هیچ‌یک از روش‌های درمانی دیگر موثر نباشند، انجام جراحی تجویز می‌شود. جراحی ممکن است به وسیله‌ی آرتروسکوپی انجام شود که در این صورت از یک لوله‌ی باریک به نام آرتروسکوپ برای نگاه کردن به فضای داخل زانو و انجام جراحی، استفاده می‌شود.