علائم و درمان سندرم تونل کارپال

1

سندروم تونل کارپال ناشی از فشاری است که به عصب مدیان (میانی) وارد می‌شود زیرا این عصب از میان دست عبور می‌کند. عصب مدیان در کف دست که به آن تونل کارپال نیز می‌گویند، واقع شده است. عصب مدیان به انگشت شست، انگشت اشاره، انگشت بلند میانی و بخشی از انگشت حلقه توانایی حس کردن می‌دهد. این عصب باعث بر انگیزش عضلات منتهی به انگشت شست می‌شود. سندروم تونل کارپال می‌تواند در یک یا هر دو دست رخ دهد. ورم کردن بخش داخلی مچ دست باعث می‌شود به تونل کارپال فشار وارد شود. این فشار می‌تواند منجر به بی‌حسی، ضعف و سوزن سوزن شدن بخش کناری دست (نزدیک شست)، شود.

مطالعات نشان داده است که اکثر افراد برای درمان سندروم تونل کارپال (CTS)، در هنگام انتخاب روش درمان بین عمل جراحی یا درمان فیزیکی، دنبال رویکردهای محافظه‌کارانه هستند. تحقیقات نشان داده است که از لحاظ درد و توانایی حرکت، نتایجی که درمان فیزیکی ارائه می‌دهد برابر است با نتایجی که عمل جراحی بعد از گذشت ۶ تا ۱۲ ماه ارائه می‌دهد؛ در واقع میزان بهبودی روش درمان فیزیکی بیشتر و سریع‌تر است.

جهت مشاوره و دریافت نوبت برای درمان سندروم تونل کارپال مچ دست با فیزیوتراپی، می‌توانید با شماره‌های زیر تماس حاصل فرمایید.

۰۹۳۰۱۸۹۱۱۷۳

۰۲۱۴۴۶۷۱۰۵۶

چه عواملی باعث سندروم تونل کارپال می‌شوند؟


وجود درد در تونل کارپال به دلیل وارد آمدن فشار بیش از حد به مچ دست و عصب مدیان است. التهاب می‌تواند باعث ورم کردن شود. شایع‌ترین دلیل این التهاب، یک بیماری زمینه‌ای است که باعث ورم کردن مچ دست می‌شود و گاهی اوقات جریان خون را مسدود می‌کند. برخی از بیماری‌هایی که اغلب با سندروم تونل کارپال ارتباط دارند عبارتند از:

  • دیابت
  • اختلال در عملکرد تیروئید
  • احتباس مایع ناشی از حاملگی یا یائسگی
  • فشار خون بالا
  • اختلالات خود ایمنی مانند آرتریت روماتوئید (روماتیسم مفاصل)
  • شکستگی یا ضربه دیدن مچ دست

در صورتی که مچ دست مکرراً تحت کشش بیش از حد قرار گیرد، سندروم تونل کارپال شدیدتر می‌شود. حرکات تکراری مچ دست به ورم کردن و وارد آمدن فشار به عصب مدیان کمک می‌کند. برخی از این حرکات عبارتند از:

  • قرار دادن مچ دست در یک موقعیت نامناسب هنگام استفاده از صفحه کلید و موس.
  • قرار گرفتن در معرض ارتعاشات طولانی‌مدت ناشی از استفاده از ابزارهای دستی یا برقی.
  • هرگونه حرکات تکراری که مچ دست را بیش از حد می‌کشاند، مانند نواختن پیانو یا تایپ کردن

چه کسی در خطر سندروم تونل کارپال است؟


احتمال دچار شدن زنان به سندروم تونل کارپال، سه برابر بیشتر مردان است. سندروم تونل کارپال اغلب در بین سنین ۳۰ تا ۶۰ سالگی رخ می‌دهد. برخی بیماری‌ها خطر ابتلا به سندروم تونل کارپال را افزایش می‌دهند، ازجمله دیابت، فشار خون بالا و ورم مفاصل.فاکتورهای سبک زندگی که ممکن است خطر ابتلا به این عارضه را افزایش دهند عبارتند از: سیگار کشیدن، مصرف زیاد نمک، بی حرکت بودن، بالا بودن شاخص توده بدنی (BMI).شغل‌های که مستلزم حرکات تکراری مچ دست هستند نیز ممکن است خطر ابتلا به سندروم تونل کارپال را افزایش دهند؛ ازجمله این شغل‌ها عبارتند از: کارهای صنعتی، کار در خط مونتاژ، کار با صفحه کلید کامپیوتر و کارهای ساخت و سازی.

علائم سندروم تونل کارپال چیست؟


به دلیل تحت فشار قرار گرفتن عصب مدیان، معمولاً علائم در طول مسیر عبور این عصب بروز می‌کنند. ممکن است دست شما به طور مکرر خواب برود و اشیاء از دستتان بیفتد. علائم دیگر عبارتند از:

  • بی‌حسی، سوزن سوزن شدن و درد گرفتن انگشت شست و سه انگشت بعد از شست.
  • احساس درد و سوزش که تا بازو نیز پیش می‌رود.
  • درد گرفتن مچ دست در شب‌ها که مانع خواب راحت می‌شود.
  • ضعف عضلات دست

سندروم تونل کارپال چگونه تشخیص داده می‌شود؟


پزشکان با بررسی سوابق پزشکی، انجام معاینه فیزیکی و تستی با نام مطالعات هدایت عصبی، می‌توانند سندروم تونل کارپال را تشخیص دهند.معاینه فیزیکی شامل ارزیابی دقیق دست، مچ دست، شانه و گردن می‌شود تا تمامی علل وارد آمدن فشار به عصب مورد بررسی قرار گیرد. پزشک علائم حساسیت به لمس، ورم کردن و هرگونه تغییر شکل را در مچ دست بررسی می‌کند. او همچنین حس داشتن انگشتان و قدرت عضلات دست را نیز بررسی می‌کند.مطالعات هدایت عصبی، تست‌های تشخیصی هستند که می‌توانند سرعت هدایت تکانه‌های عصبی را اندازه‌گیری کنند. اگر تکانه‌های عصبی کُندتر از حالت طبیعی بودند، ممکن است فرد به سندروم تونل کارپال مبتلا باشد.

تست‌های تشخیصی

2

در شکل بالا، بخشی که سایه روی آن افتاده است، نشان‌دهنده ناحیه‌ای است که معمولاً تحت تأثیر سندروم تونل کارپال قرار می‌گیرد. همان‌طور که مشاهده می‌کنید، این عارضه معمولاً نیمی از انگشت حلقه و همچنین کف دست و دو انگشت دیگر را درگیر می‌کند. در برخی افراد، ممکن است بخشی از انگشت شست نیز درگیر شود.

3

آزمایش فالن (انعطاف مچ دست). همان‌طور که در تصویر بالا مشاهده می‌کنید، پشت دست‌های خود را در مقابل یکدیگر قرار دهید طوری که مچ دست‌هایتان ۹۰ درجه خم شده باشد. اگر با گذشت ۶۰ ثانیه دست‌هایتان شروع کرد به درد گرفتن، بی‌حس شدن و یا سوزن سوزن شدن، احتمالاً به سندروم تونل کارپال مبتلا هستید.

4

نشانه تینل (Tinel). باید کسی دست شما را نگه دارد و مچ دست شما به آرامی به سمت پشت خم کند. سپس همان‌طور که در شکل دیده می‌شود با دست دیگر روی مچ دست شما ضربه بزند. اگر در همان حال که آن شخص روی مچ دست شما ضربه می‌زند، شما احساس درد، بی‌حسی یا سوزن سوزن شدن کردید؛ ممکن است دچار سندروم تونل کارپال باشید. همچنین شما می‌توانید این کار را خودتان انجام دهید و روی مچ دست خود ضربه بزنید؛ اما اگر کسی باشد که مچ دست شما را به عقب خم کند، تأثیر آن کمی بیشتر است.

درمان


روش‌های درمانی محافظه‌کارانه

اصلاح شیوه زندگی

برای مدیریت و درمان سندرم تونل کارپال از حرکات تکراری مچ دست اجتناب کنید؛ شما می‌توانید با استفاده از تجهیزات ارگونومیک (مثل استفاده از پد موس یا بالشتک راحتی برای مچ)، استراحت کردن، استفاده از صفحه کلیدهای جایگزین (مثل قلم دیجیتال، تشخیص صدا و نرم‌افزار دیکته)، به این هدف برسید. البته شواهد متناقضی برای رد یا تأیید تأثیربخشی هر یک از عوامل ذکرشده وجود دارد.

فیزیوتراپی

  • تمرینات گلایدینگ (Gliding): حرکت کردن انگشتان در یک الگوی مشخص، می‌تواند به تاندون‌ها و عصب‌ها کمک کند که با نرمی و یکنواختی بیشتری در درون تونل کارپال حرکت کنند. اگرچه شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد تمرینات گلایدینگ به تنهایی می‌توانند به تسکین علائم کمک کنند، اما به نظر می‌رسد که اگر در ترکیب با روش‌های درمانی دیگری مانند استفاده از بریس (مچ‌بند طبی)، انجام شود می‌تواند تأثیر بیشتری داشته باشد.
  • درمان دستی: تکنیک‌های درمان دستی مانند تکنیک میوفاسیال، با استفاده از دست انجام می‌شوند و می‌توانند تاندون‌ها را شُل کنند و گرفتگی عضلات را برطرف کنند.
  • اولتراسوند: فرستادن امواج اولتراسوند به صورت عمیق و ضربه‌ای به تونل کارپال می‌تواند درد و بی‌حسی را کاهش دهد و عملکرد قدرتی دست را بهبود بخشد. استفاده مداوم از امواج اولتراسوند به صورت سطحی هیچ تأثیری ندارد.
  • کشش (تراکشن): برخی افراد با استفاده از دستگاه کشش دست که C-Trac نام دارد، علائم سندروم تونل کارپال را تسکین می‌دهند. در صورتی که دیگر روش‌های درمانی تأثیری نداشتند، شما می‎‌توانید از این دستگاه که می‌توان آن را برای استفاده خانگی نیز خریداری کرد، استفاده کنید.
  • بریس‌ها (ارتزها): استفاده این وسایل رایج‌ترین روش درمانی غیرجراحی برای سندروم تونل کارپال است. بریس‌هایی که مچ دست را به صورت بی‌حرکت در یک موقعیت طبیعی خم نشده و صاف نگه می‌دارند، بهترین نتایج را برای تسکین درد به دنبال دارند. وقتی مچ دست خم نشده و صاف باشد، اندازه تونل کارپال به حداکثر می‌رسد و این باعث کاهش فشار وارده بر عصب مدیان می‌شود و در نتیجه علائم درد برطرف می‌شوند.     
  • دستگاه TENS: شواهد نشان می‌دهند که دستگاه TENS (دستگاه ماوراء پوستی تحریک الکتریکی عضله) درد مربوط به سندروم تونل کارپال را کاهش می‌دهد.

عمل جراحی

اگر با وجود دریافت روش‌های درمانی دیگر، علائم درد همچنان ادامه داشت؛ عمل جراحی توصیه می‌شود. این عمل جراحی که «جراحی آزادسازی» نیز نام دارد، فضای بیشتری در تونل کارپال ایجاد می‌کند.