نقش فیزیوتراپی در بازتوانی جسمی بعد از سکته مغزی

26

سکته مغزی می‌تواند عوارض مختلفی به دنبال خود داشته باشد، از جمله: دشوار بودن حرکت عضلات صورت و اندام‌ها، اختلال در گفتار و بلع و یا ناتوانی در درک آنچه در اطراف آنها اتفاق می‌افتد. این مقاله به طور خلاصه چگونگی اثر فیزیوتراپی پس از سکته مغزی را بر به دست آوردن مجدد توانایی حرکت کردن بیمار، توضیح می‌دهد.

متخصصین فیزیوتراپی، در هر مرحله‌ای از مسیر سکته مغزی بیمار، نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کنند. در کلینیک آرمانی برای توان‌بخشی عوارض سکته مغزی از دو رویکردی اصلی استفاده می‌شود:

  • با استفاده از فیزیوتراپی سعی می‌شود بیمار توان حرکتی خود را باز یابد و بتواند به پتانسیل کامل فیزیکی و توانایی عملکردی خود دست یابد. در اینجا به بیمار کمک می‌شود تا حرکت از دست رفته اندام‌هایش مانند بازو و پاها، دوباره اصلاح شود.
  • همچنین در بیمارانی که توانایی صحبت کردن خود را ازدست داده‌اند و یا از اختلالات بلع رنج می‌برند، به کمک گفتار درمانی و اصلاح بلع، سعی خواهیم کرد تا توانایی دوباره انها بازگردد.

متخصصان فیزیوتراپی بعد از سکته مغزی کلینیک آرمانی توصیه می‌کنند، بلافاصله پس از سکته مغزی، برنامه جامع و فشرده توانبخشی توسط یک تیم متخصص چند رشته‌ای اغاز گردد تا میزان ناتوانی بیمار کاهش پیدا کرده و نتیجه درمان از کیفیت لازم برخوردار باشد.

تیم متخصصین فیزیوتراپی ما در کلینیک آرمانی اماده است تا این وظیفه را بخوبی انجام دهد، این تیم از لحاظ بالینی برای بیماران بسیار مؤثر می‌باشد، بخصوص زمانی که بیماران با ناتوانایی‌های خفیف تا متوسط به منزل باز می‌گردند.

درمان می‌تواند شامل مواردی همچون: آموزش راه رفتن مجدد، حرکت درمانی (تمرینات ROM)، آموزش انجام فعالیت‌های خاص، طب سوزنی، گفتار درمانی و مگنت درمانی باشد.

جهت آشنایی بیشتر با سایر روش‌های درمانی انجام شده توسط متخصصین ما و یا جهت رزرو نوبت می‌توانید با شماره ۰۹۳۰۱۸۹۱۱۷۳ و ۰۲۱۴۴۶۷۱۰۵۶ تماس حاصل فرمایید.

سکته مغزی چیست؟


سکته مغزی یک حمله مغزی ناگهانی است و زمانی رخ می‌دهد که جریان خون یک منطقه خاصی از مغز دچار اختلال ‌شود. این اختلال ممکن است در نهایت منجر به آسیب دیدگی و مرگ سلول‌های مغزی شود. معمولاً این عارضه در اثر لخته خون ایجاد می‌شود. سکته مغزی در مردان و در افراد بالای ۵۵ سال شایع‌تر است، اگر چه می‌تواند در هر سنی رخ دهد.

عوامل خطرساز سکته مغزی چیستند؟


سابقه خانوادگی می‌تواند خطر ابتلا به سکته مغزی را افزایش دهد، همچنین سبک زندگی مانند: رژیم غذایی نامناسب، نوشیدن الکل، سیگار کشیدن و ورزش نکردن می‌تواند خطر ابتلا را افزایش دهد، اما گاهی اوقات علت مشخصی برای سکته مغزی وجود ندارد.

چه اقداماتی در اولین مرحله باید صورت بپذیرد؟


مدیریت اولیه سکته مغزی حاد، مهم‌ترین چیزی است که باید انجام شود. برای تحقق این امر ابتدا باید ثبات بیمار حفظ گردد، سپس برای تکمیل ارزیابی اولیه، در کوتاه‌ترین زمان ممکن، مطالعات تصویربرداری و آزمایشگاهی مناسب انجام شود. اقدامات اورژانسی بر لوله گذاری، کنترل فشار خون و تعیین ریسک / سود برای مداخله ترومبولیتیک (لخته زدایی) تمرکز دارد.

بازمانده سکته مغزی، چه اختلالاتی را می‌تواند پس از سکته تجربه نماید؟


  • ایجاد اختلال در حواس
  • تورم
  • مشکلات شناختی و هماهنگی
  • ضعف
  • تغییر قدرت عضلات
  • تغییر حجم عضلات
  • اختلال در عملکرد دست یا پا
  • اختلال در تکلم
  • اختلال در بلع

فیزیوتراپی چگونه می‌تواند به بیماران سکته مغزی کمک نماید؟


توصیه می‌شود که تمام مبتلایان به سکته مغزی که دچار عوارض مربوط به سکته شده‌اند، ظرف ۲۴ ساعت پس از ترخیص از بیمارستان، برنامه درمانی فیزیوتراپی خود را شروع نمایند. تیم درمانی برای بازگرداندن توان حرکتی و استقلال فعالیت‌های شما، یک برنامه توان بخشی و بازتوانی سکته مغزی را طرح ریزی می‌نماید. به عنوان بخشی از برنامه فیزیوتراپی سکته مغزی، متخصص فیزیوتراپی بر اساس شرایط و نیازهای شما، یک برنامه درمانی مناسب را طرح ریزی می‌کند.

متخصصان ما دارای مهارت‌های توسعه فعالیت‌های فیزیکی هستند که با بکار گیری تکنیک‌های خود مدیریتی قادرند به توانمندسازی افراد بپردازند. به کمک مطالعات بالینی و با استفاده از مدرن‌ترین تکنیک‌های درمانی، متخصصان کلینیک فیزیوتراپی آرمانی بهترین خدمات را به بیماران مبتلا به سکته مغزی ارائه می‌دهند تا انها بتوانند به فعالیت‌های اجتماعی روزمره و شغل خود باز گردند.

این کلینیک با ارائه جلسات دقیق و خصوصی درمانی، بهترین متدهای درمانی را بر اساس نیاز شما تجویز می‌نماید، متخصصان فیزیوتراپی ما همگام با شما تمام مراحل درمانی را تحت نظر می‌گیرند، تا بتوانید در کوتاه‌ترین زمان ممکن، بهترین نتیجه را به دست آورید.

اهداف اصلی برنامه توانبخشی

  1. جلوگیری از عوارض سکته مغزی
  2. به حداقل رساندن اختلالات موجود
  3. افزایش عملکرد و توانایی افراد.

تکنیک‌های درمان

تمرینات افزایش دهنده دامنه حرکتی (ROM)

با توجه به اختلالی که در اندام به وجود آمده است، ممکن است فیزیوتراپیست شما برخی حرکات و تمرین‌های ویژه را به برنامه درمانی شما اضافه نماید. این تمرینات و حرکات به مبتلایان سکته مغزی کمک می‌کند تا قدرت و تعادل خود را مجدداً به دست اورند. در اینجا برخی از تمرینات اصلاحی برای اندام‌های آسیب دیده و ناتوان، معرفی می‌شوند.

تمرینات تقویت کننده عضلات مرکزی

این تمرینات برای باز گرداندن تعادل و جلوگیری از خطر سقوط افراد بسیار ضروری هستند. این تمرینات شامل زنجیره ای از حرکات پایه می‌باشد که به تدریج تمرینات سخت‌تر به انها اظافه می‌گردد.

- در حالی که شما بر روی یک سطح باثباتی قرار گرفته‌اید، فیزیوتراپیست به شما کمک خواهد کرد تا بتوانید در سطح پایه بایستید و بتوانید وزن بدن خود را به یک سمت از بدن انتقال دهید.

- پس ازان که بر این وضعیت مسلط شدید، شما آموزش می‌بینید تا وزن خود را بر روی یک پا منتقل کرده و پای دیگر خود را در مقابل بالا آورده و زانوی خود را خم نمایید.

- در نهایت شما می‌توانید پای خود را درمقابل بالا آورده و به سمت پشت خود تاب دهید.

38

تمرینات پل زدن

این تمرینات برای کمک به تقویت باسن و گروه‌ عضلات مرکزی مفید است. مانند تمرینات تعادلی، این تمرینات از حرکات پایه شروع شده و به مرور زمان سخت‌تر می‌شوند تا قدرت و هماهنگی بیماران دوباره احیا شود.

- ابتدا بر روی زمین دراز کشیده و یک بالش در زیر زانوی خود قرار دهید. پس از آن، پشت زانو را بر روی بالش یا حوله لوله شده فشار دهید تا پاشنه پا از روی زمین بلند شود.

- هنگامی که تسلط شما افزایش یافت، می‌توانید به یک دیوار تخت تکیه داده و پاها را درمقابل خود قرار دهید. از دیوار کمک بگیرید تا از وزن و پشت شما پشتیبانی کند، سپس به آرامی زانوی خود را خم کنید تا به سمت پایین بروید.

- برای انجام تمرینات پل زدن در سطح پیشرفته، تمرین "اسکی چمباتمه زدن" (حرکت اسکات) را تکرار نمایید، اما هنگام انجام حرکت اسکات و خم کردن زانوها از یک توپ ورزشی مابین خود و دیوار استفاده نمایید.

30

39

تمرینات کلامز

اگر پس از یک سکته مغزی، قسمت پایین پاها دچار اختلال شده باشد، تمرینات کلامز می‌تواند در جهت تقویت و بهبود دامنه حرکتی پاها مفید باشد.

- به عنوان حرکت پایه در حالت نشسته قرار بگیرد، با استفاده از یک حوله یا یک باند کشی، به دور پای خود یک رکاب ایجاد نمایید. حوله را در اطراف قوزک پا قرار دهید. به آرامی حوله را به سمت خود بکشید تا عضلات ساق پا در حالت کشش قرار بگیرند. سپس، با دست دیگر پا را به سمت خارج بکشید تا کشش عضلات امتداد یابد.

- در مرحله بعد به پهلو دراز کشیده و زانوهای خود را خم کنید، پاها بر روی هم قرار گرفته و در حال استراحت باشند. سپس، در حالی که پاهای خود را بر روی یکدیگر نگه داشته‌اید، زانوهای خود را از هم دور نمایید. به مدت ۱۰ ثانه از هم دور نگه دارید. سپس به آرامی زانوی خود را پایین آورید.

- پس از آن که براین تمرین تسلط پیدا کردید، در مرحله بعد همراه بلند کردن زانو، پای خود را نیز بلند نمایید، باز هم تا ۱۰ ثانیه در این وضعیت نگه دارید و سپس به آرامی پایین آورید. چندین بار در روز این تمرین را انجام داده تا قدرت و دامنه حرکتی شما افزایش یابد.

33

40

تحریک مغناطیسی ترانس کرانیال (TMS)

TMS، یک روش درمانی است که باعث تحریک اضافی مغز می‌شود. این امر می‌تواند باعث بهبود اعصاب حرکتی و شناختی مغز پس از سکته مغزی شود.

 بدیهی است که اختلالات به وجود آمده در فرایندهای ارتباطی بین دونیم کره مغز، باعث ایجاد یک سری تغییرات فیزیولوژی عصبی و بیش فعالی پاتولوژیک نیمکره سالم، پس از سکته مغزی می‌شود. منطق استفاده از TMS به عنوان یک درمان مکمل این است که این روش درمانی می‌تواند تحریک پذیری قشر مغز را در مناطقی که مانع بهبودی بیمار می‌شود، کاهش دهد.

36

طب سوزنی

طب سوزنی یک روش درمانی است که هدف آن افزایش تعادل جریان انرژی در داخل بدن می‌باشد. طب سوزنی اگر درست انجام شود، به طور قابل توجهی می‌تواند به بیماران مبتلا به سکته مغزی کمک نماید. تجربه ما با بیماران سکته مغزی در طول سال‌ها نشان می‌دهد، هنگامی که طب سوزنی به درستی استفاده شود، می‌تواند زمان بهبودی را تا دو هفته کاهش دهد، همچنین در برخی از بیماران می‌تواند تا ۹۵ درصد عملکرد انها را بازگرداند.

37

گفتار و بلع درمانی

شدت اختلال در گفتار و اختلال بلع پس از سکته مغزی در بیمار، به میزان آسیب دیدگی سلول‌های مغزی در مراکز کنترل زبان در نیم کره چپ، بستگی دارد. به طور معمول، در گفتار درمانی گروهی پیرامون بیمار تشکیل می‌شود و سپس در مورد یک موضوع خاص، گفتگویی شکل می‌گیرد. به عنوان مثال، ممکن است در یک گروه پیرامون موسیقی و ژانرهای آن و در گروه‌های دیگر پیرامون فیلم، کتاب، مسافرت و یا آشپزی گفت و گوهایی صورت بپذیرد. فردی که دچار اختلال تکلم شده است، اعضای خانواده او، دوستان صمیمی و نزدیکانش، همیشه از مهم‌ترین اعضای تیم درمانی هستند و باید در بحث و گفتگوهای درمانی شرکت فعالی داشته باشند.